Volledig scherm
Amerikaanse rode rivierkreeft aan de wandel. © foto Paul de Schipper

Amerikaanse rivierkreeft rukt op, waar worden ze het vaakst gezien?

Ze worden steeds vaker gespot: Amerikaanse rivierkreeften. Lekker in de soep, maar niet goed voor het wel en wee in sloten, vaarten en meren. ‘Ze vreten de hele sloot leeg en eten alles op wat wortels heeft,’ verzuchten de waterschappen. Er zijn zorgen over verdringing van inheemse planten en dieren. Waterschappen zien de woelende veelvraat liever gaan dan komen. Ook in onze regio en dan vooral in de Biltse Grift worden ze veelvuldig waargenomen.

Amerikaanse rivierkreeften worden steeds vaker gespot in Nederland. In veel gebieden zijn de beesten een ware plaag: ze beschadigen oevers en tasten de waterkwaliteit aan. Vooral in de Randstad wordt de exoot geregeld gesignaleerd, blijkt uit cijfers van Waarneming.nl

Randstad

Sinds 2010 werden Amerikaanse rivierkreeften bijna 2.700 keer waargenomen. Per waarneming gaat het om gemiddeld zes exemplaren: in totaal zijn meer dan 12.000  kreeften geteld. De kreeft is tot de wateren van elke provincie doorgedrongen, maar in de Randstad worden ze het meest gezien. 

Van de tien gemeenten met de meeste waarnemingen, liggen er negen in deze regio. Gemeente Gooise Meren staat bovenaan deze lijst met 287 waarnemingen sinds 2010. In de regio Utrecht zijn de meeste waarnemingen in De Bilt (61 in de Biltse Grift), Stichtse Vecht (58 in de Vecht), in de stad Utrecht (22 in Vecht en ander stedelijk water) en in Bunnik (9 in de Kromme Rijn). In Wijk bij Duurstede, Rhenen, Renswoude en IJsselstein is daarentegen nog nooit een Amerikaanse kreeft gespot.

Aantal waargenomen kreeften sinds 2010 in de regio (lees verder onder de kaart)

Daan Drukker, onderzoeker bij EIS, het kenniscentrum voor insecten en andere ongewervelden, legt uit waarom de Amerikaanse rivierkreeft veel in de Randstad wordt gezien. Ten eerste wonen er meer mensen in de Randstad, dus zijn er ook meer potentiële waarnemers: ‘het waarnemerseffect’, aldus Drukker. ,,Maar er zijn ook echt meer rivierkreeften in de Randstad”, vervolgt hij. Het gaat dan vooral om de veel voorkomende Rode Amerikaanse soort, die in het verleden in deze regio veelvuldig is verhandeld en ontsnapt.

Vissen op rivierkreeften

Rivierkreeften kunnen gegeten worden: in Zweden en de VS gelden ze als een populaire delicatesse. Bevissen lijkt een logische oplossing voor de overlast die ze veroorzaken – sinds 2016 is dit ook wettelijk toegestaan – maar toch is het voor beroepsvissers lastig om aan vergunningen te komen. Sommige waterbeheerders zijn namelijk huiverig, omdat er ook kanttekeningen zijn te plaatsen bij visserij als oplossing voor de rivierkreeftenplaag. 

,,Voor vissers is het belangrijk dat de populatie in stand blijft, zodat ze het jaar daarna weer kunnen vissen, zij zullen nooit alles weg willen vangen”, vertelt marien bioloog Irene Kranendonk van de Good Fish Foundation. ,,Waterbeheerders willen de kreeften liever helemaal weg hebben, dat strookt niet met elkaar”. Bovendien zijn vooral de grootste exemplaren interessant, waardoor kleinere kreeften kunnen blijven rondzwemmen, vertelt Kranendonk. 

De Amerikaanse rivierkreeft richt behoorlijk wat schade aan in Nederlandse wateren. De Wageningen Universiteit slaat de handen ineen met beroepsvissers om de beesten weg te vissen. Bekijk hieronder de video:

In samenwerking met indebuurt Utrecht

Utrecht