Volledig scherm
De waterschapsbestuurders Jan Reerink (rechts) en Frans van Bork bij de vervallen afwateringssluis aan de Lekdijk. © William Hoogteyling

‘Dijkversterking biedt kans voor restauratie historische sluis Lopik’

Als de Lekdijk bij Lopik binnen afzienbare tijd op de schop gaat voor de geplande dijkversterking, is dat een unieke gelegenheid om tegelijk de eeuwenoude afwateringssluis Wiel en Vogelzang in oude luister te herstellen.

Dat vinden de waterschapsbestuurders Jan Reerink en Frans van Bork (PvdA). Op hun verzoek gaat hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden onderzoeken of renovatie haalbaar is. Eigenaar van de sluis naast de T-splitsing Rolafweg Zuid-Lekdijk is sinds 1993 de gemeente Lopik. Het object staat op de gemeentelijke monumentenlijst, maar budget om het te restaureren was er nooit.

,,Als waterschap koesteren we onze monumenten’’, zegt initiatiefnemer Jan Reerink, die al anderhalf jaar bezig is met het Lopikse object. ,,Dit is een bijzonder stuk cultuurhistorie, ontzettend jammer dat het staat te verpauperen.’’

,,Wij gaan burgemeester en wethouders vragen of zij bereid zijn het gesprek aan te gaan’’, laat fractievoorzitter Rik Dekker van de Lopikse PvdA weten.

Quote

Dit is een bijzonder stuk cultuurhis­to­rie, ontzettend jammer dat het staat te verpaupe­ren

Jan Reerink, waterschapsbestuurder en een van de initiatiefnemers

Naast het waterschap, eigenaar van het dijklichaam, en de gemeente Lopik zijn nog vier partijen betrokken. Rijkswaterstaat is eigenaar van het oostelijke deel langs de buitendijkse afwatering, Staatsbosbeheer van het westelijke deel. Financier en mede-opdrachtgever van het project Sterke Lekdijk is het Rijk, via de Deltacommissaris. De provincie Utrecht behoedt het historisch-cultureel erfgoed in de provincie.

Zes partijen

,,Het mooist zou zijn als zes partijen naar rato bijdragen’’, zegt Frans van Bork, Reerinks fractiegenoot in het waterschap. Van de kosten hebben zij nog geen idee.

De heul Wiel en Vogelzang stamt uit 1599. De herdenkingssteen zit er nog. Bij hoog rivierwater viel de klep dicht, zodat het Lekwater niet de polders in stroomde. In 1845 brak het sluisje in de heul en liep het water de polder in. Om te voorkomen dat de hele Lopiker- en Krimpenerwaard onder zouden stromen, werd het huis naast de sluis afgebroken om het puin in de sluis te storten. De heul werd vervangen door een gemetselde versie. Op het eind van de waterloop stond een buitendijkse molen, waarvan de ruïne nog aan de rivier ligt.

Binnendijks

De heul lag aanvankelijk buitendijks. Bij dijkverzwaring is de dijk verlegd, waardoor hij binnendijks kwam te liggen. Reerink: ,,Door de dijkverzwaring is de gronddruk op de heul vermoedelijk te groot geworden en zijn de huidige verzakkingen en scheuren ontstaan.’’

Naar aanleiding van vragen en klachten van omwonenden heeft de gemeente vanaf 2005 enkele keren bezien of renovatie haalbaar was, tot nu toe zonder resultaat.

Tegenwoordig maalt het elektrisch gemaal De Koekoek met drie andere gemalen het overtollige water uit het achterland naar de Lek.

✉ Elke ochtend up-to-date met het laatste nieuws uit Utrecht & omstreken?
Schrijf je hier in!

 WhatsApp ons!

Heb jij een nieuwstip, opmerking, foto of video? Stuur ze ons door op 06-52470104 of stuur een email naar: un.stad@ad.nl

In samenwerking met indebuurt Utrecht

Utrecht