Documentaire schippers in Vreeswijk tijdens oorlogstijd

VideoIn Nieuwegein is twee jaar gewerkt aan de unieke documentaire 'Een drijvend verleden' over de scheepvaart in het voormalige schippersdorp Vreeswijk ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. De film - die 35 minuten duurt - wordt vrijdag voor het eerst vertoond.

Volledig scherm
Harmke Mastenbroek, Hennie Monrooij en Monique de Beer (v.l.n.r.) met de DVD van hun documentaire Drijvend Verleden over Vreeswijk in oorlogstijd. © Koen Laureij

'Een drijvend verleden' bevat historisch foto- en filmmateriaal over de scheepvaart in Vreeswijk in de jaren veertig. Het oude materiaal is nog nooit eerder in het openbaar vertoond en kwam boven water bij voorbereidingen voor het maken van de film. Het gaat om beelden van hoe de Duitsers Vreeswijk bezetten, van het beschermen van de sluizen en hoe ze schepen innamen voor eigen gebruik. In de documentaire komen ook tien ooggetuigen - voornamelijk oude schippers en hun familie - aan het woord met bijzondere verhalen over de jaren veertig in Vreeswijk. Allemaal hebben ze een eigen verhaal over de scheepvaart in oorlogstijd. Kinderen van de Vreeswijkse basisschool Prins Willem Alexander interviewden deze ooggetuigen.

De initiatiefnemers Monique de Beer en Hennie Monrooij zijn trots op het resultaat. Samen met veel vrijwilligers zoals researcher Harmke Mastenbroek hebben ze twee jaar aan de documentaire gewerkt. ,,We zijn vooral trots op wat we teweeg hebben gebracht. Verhalen zijn tot leven gekomen. We zijn erin geslaagd om een unieke geschiedenis boven water te krijgen dat helemaal Vreeswijk is. En die belangrijk is geweest voor ons dorp’’, begint Monique de Beer. ,,Over de betekenis van de Tweede Wereldoorlog voor de scheepvaart hier was niet zoveel bekend. Bovendien wilden we niet te lang wachten met het maken van de film, omdat we nu nog veel ooggetuigen op leeftijd hebben kunnen vragen naar die tijd.’’

Verzetsactiviteiten

Hennie Monrooij: ,,Veel verhalen konden we ook verifiëren. Vertelde de één een verhaal over bijvoorbeeld de verzetsactiviteiten, dan werd het bevestigd door de ander. Ook na zoveel jaar kunnen we dus met enige zekerheid laten horen hoe er in oorlogstijd in Vreeswijk met schepen werd omgegaan.’’ Het meest bijzondere verhaal in de film vindt Monrooij de verzetsactiviteiten. ,,Omdat schepen door de Duitsers werden gevorderd, kwam er veel verzet. Vreeswijkers namen schippers in huis.’’

Ervaren NOS-documentairemaker en inwoner van Nieuwegein Ad van Liempt heeft meegewerkt aan de film. De Beer: ,,Zonder die hulp was het niet mogelijk geweest. Gelukkig hadden we veel ondersteuning van vrijwilligers.’’

De film 'Drijvend verleden' is uitgebracht en te koop op DVD. In de Museumwerf Vreeswijk en in de bibliotheek De Tweede Verdieping is de video ook te continu te zien tot eind mei. Vrijdagmiddag 21 april om 16.00 uur gaat de documentaire in première in het Dorpshuis van Vreeswijk. Wethouder Martijn Stekelenburg neemt de eerste DVD in ontvangst.

In samenwerking met indebuurt Utrecht

Utrecht