‘Jochie’ is hét ultieme Utregse woord

VideoHet woord ‘jochie’ is verkozen tot het ultieme Utregse woord. Duizenden Utrechters gaven aan dat woord de voorkeur, boven onder meer ‘wijffie’, ‘dakhaos’ of ‘gladiool’. De uitslag van de onlineverkiezing werd vanavond in cultureel podium De Kargadoor in Utrecht bekendgemaakt door burgemeester Jan van Zanen.

De uitslag
1. Jochie
2.Gladiool
3. Dakhaos
4. Waor
5. Wijffie
Aantal stemmen: 16.288

Soapster Akkie Nagtegaal vond ‘Guppekop’ het mooiste Utrechtse woord en burgemeester Jan van Zanen kan ‘Stadsjie’ het beste uitspreken, maar het ultieme Utregse woord is toch echt ‘Jochie’.

Organisator en 
bedenker van de verkiezing van het ultieme Utregse woord, Rob Vermeulen, zegt dat al snel duidelijk werd dat ‘jochie’ het populairst was. ,,Van tevoren wist ik het niet. Maar toen het eenmaal begon te lopen, bleek dat ‘jochie’ het meest werd ingediend. De uitslag is duidelijk.’’

Volledig scherm
Burgemeester Van Zanen maakte het Utregse woord bekend © Angeliek de Jonge

Dialect

Vermeulen lanceerde zijn verkiezing begin juli. De ondernemer woont in Utrecht en runt met een compagnon een bedrijf in merkidentiteit en design. Hij wilde met de verkiezing aandacht vragen voor het verdwijnen van het Utregse dialect en daarmee een stuk identiteit. ,,Met het ultieme Utregse woord kunnen Utrechters trotser zijn op hun stad. Ook laat het woord zien dat Utrechters anders zijn dan anderen. In Brabant zeggen ze ‘houdoe’ en in Amsterdam ‘geinponem’ of ‘porem’.’’

Volgens Onze Taal is ‘jochie’ een echt Utregs woord, alhoewel het woord in heel Nederland gebruikt wordt. ‘Die vorm is waarschijnlijk ontstaan in het Utrechts. Als verkorting van ‘jong’ ontstond ‘jonchie’, dat weer werd afgekort tot ‘jochie’, aldus het genootschap.

In Utreg wordt ‘jochie’ gebruikt om iemand op een vriendschappelijke manier aan te spreken, ongeacht zijn leeftijd. Een bekend Utregs gezegde luidt: ‘Al ben je man jong of oud, groot of klein, in Utrecht zal je altijd jochie zijn.’

Quote

Van tevoren wist ik het niet. Maar toen het eenmaal begon te lopen, bleek dat ‘jochie’ het meest werd ingediend. De uitslag is duidelijk

Organisator Rob Vermeulen

T-shirt

Vermeulen wil het woord commercieel gaan verspreiden. Zo brengt zijn bedrijf Rake Zaak, samen met kledingmerk Utca’s Finest een T-shirt op de markt met daarop het woord ‘jochie’. Het shirt is te koop vanaf woensdag via de site van het kledingmerk. Ook wordt er een woordenboekje samengesteld met 160 Utregse woorden, dat vanaf begin volgende week via de sites rakezaak.nl en utregsewoord.nl te bestellen is.

Via een actieve pr-campagne heeft Vermeulen de verkiezing onder de aandacht van de Utrechtse bevolking gebracht. Zo zijn er duizenden posters en flyers verspreid en is de overgebleven shortlist met vijf woorden bekendgemaakt op reclameborden en abri’s in de stad. Ook zijn er tienduizend bierviltjes bedrukt met de vijf favoriete Utregse woorden.

Utrecht zou het ultieme woord moeten inzetten in de stadspromotie, vindt Vermeulen. ,,Dat zou tof zijn. Zet groot op een muur: ‘Dit is Utrecht, wij zeggen jochie’. Maar citymarketing heeft het nog niet omarmd.’’

Dialect

Dat het Utrechtse dialect uit dreigt te sterven, was door de verkiezing niet echt te merken. 2500 Utrechters stuurden 260 typisch Utrechtse woorden in en maar liefst ruim 16.000 Utrechters stemden op hun favoriete woord. Uit de vijf besten, in goed Utrechts de ‘shortlist’, werd Jochie gekozen. ‘(Achterlijke) gladiool’, ‘Dakhaos’, ‘Waor’ en ‘Wijffie’ completeerden de top 5.

Toch is nog niet alles verloren, concludeerden de Utrechters die bij de uitverkiezing aanwezig waren. In de Betonbuurt, Ondiep en Sterrenwijk is het echte Utrechts nog wel te horen, zei ras-Utrechter Ton van den Berg, die als Koos Marsman nog columns in het Utrechts schrijft.

Burgemeester Jan van Zanen waagt zich niet zo snel aan echt Utrechts, maar weet wel wanneer het nog het meest gesproken wordt: ,,Als een Utrechter echt kwaad wordt, heeft-ie opeens weer een enorme talenknobbel.’’

Volledig scherm
Rob Vermeulen (in het midden) was de initiatiefnemer voor de onlineverkiezing van het ultieme Utregse woord. Op de foto is hij in gesprek met Eddy Stins, bewoner van wijk C. © Angeliek de Jonge

Op de avond van de bekendmaking passeerden tal van Utrechtse prominenten die de taal tot ver over de Utrechtse grenzen bracht, de revu. Herman Berkien. Herman vanVeen, Tineke Schouten: allemaal leerden ze de rest van Nederland een beetje Utregs. Topper in dit rijtje en achteraf ook een beetje winnaar was uiteindelijk Rijk de Gooijer, die het reclamespotje voor een bekend Frans kaasje altijd afsloot met het winnende woord en het zo wereldberoemd maakte: ‘Goed gedaan jochie!’

In samenwerking met indebuurt Utrecht

Utrecht