Volledig scherm
Wim Rietkerk bij het Joods Monument. Hij reageert onaangenaam verrast als hij hoort dat namen niet kloppen. © Angeliek de Jonge

Fouten ontsieren Joods Monument in Utrecht

Het Joods Monument in Utrecht wordt ontsierd door slordigheden en enkele fout gespelde namen. Pijnlijkste misser op de gedenkmuur voor 1239 Joodse slachtoffers uit Utrecht is de vermelding van Esther Groenteman. Zij overleefde de oorlog en stierf op 82-jarige leeftijd in 1994 in Amstelveen.

Quote

Dat er iemand op staat die er feitelijk niet vermeld zou moeten worden, dat is een mogelijk­heid waarmee we nooit rekening hebben gehouden

Wim Rietkerk

De slordigheden op het vorig jaar oktober onthulde monument, vlakbij het huidige Spoorwegmuseum, komen naar voren uit een steekproef die deze krant heeft gedaan. Die laat zien dat zeker drie namen verkeerd zijn gespeld: Sophia Trompetter-Latto moet zijn Sophia Trompetter-Patto, Klaartje Groenberg-Joosten staat erop met als voornaam 'Klaarte' en Louisa de Jongh had erop moeten staan als Louisa Goudsmit-De Jongh.

In één geval is de plaats van overlijden incorrect vermeld: bij Helmuth Alexander (1923) staat Bayern genoemd terwijl dat Dachau moet zijn. Bayern is de naam van de Duitse deelstaat. Op het Joods Monument staat achter zeker vier namen ten onrechte vermeld dat de plaats van overlijden onbekend is. Drie keer blijkt het om Auschwitz te gaan; Louisa Goudsmit-De Jongh (1856) stierf in Utrecht.

Onaangenaam
Voorzitter Wim Rietkerk van de Stichting Joods Monument reageert onaangenaam verrast. ,,De lijst met namen die ten grondslag ligt aan het monument is met de grootst mogelijke zorgvuldigheid samengesteld en gecontroleerd. Waar we voor vreesden, was dat we iemand zouden vergeten die wél een plek verdient op het monument. Er is zelfs ruimte vrij gelaten om namen toe te kunnen voegen. Maar dat er iemand op staat die er feitelijk niet vermeld zou moeten worden, dat is een mogelijkheid waarmee we nooit rekening hebben gehouden.''

Het duurde meer dan zeventig jaar voordat Utrecht zijn Joods Monument kreeg. Het bestaat uit een natuurstenen gedenkmuur van zeven bij drie meter. Erbij horen zes zitjes voor ontmoeting en een bronzen beeld waarop een sjofar rust - een ramshoorn, teken van hoop.

180.000 euro
Het monument kostte 180.000 euro en is grotendeels uit fondsen betaald. Utrecht en de Nederlandse Spoorwegen leverden een bijdrage, daarnaast is elke vermelde naam voor vijftig euro geadopteerd. Zéker voor de Joodse gemeenschap duurde het veel te lang voordat het monument er stond, wetende dat vanaf het Maliebaanstation honderden Joden op transport zijn gezet. Bij de onthulling merkte Rietkerk op dat de Joden in Utrecht in de vergetelheid waren weggezonken, maar dat met dit monument de stad 'een ereschuld' had ingelost."

In samenwerking met indebuurt Utrecht

Utrecht