Volledig scherm
Doven en slechthorenden steken hun handen in de lucht als applaus bij een optreden op het feest van Werelddovendag. © Angeliek de Jonge

Gezellige stilte op het dovenfeest

Je zou een speld kunnen horen vallen in de sportzaal van Olympos in Utrecht, waar zo'n 300 feestvierders de avond doorbrengen. Tenminste: áls je zou kúnnen horen. Want het merendeel weet niet hoe geluid klinkt. Het merendeel is doof.

Of het daardoor een feestje met een droevig randje is? Allesbehalve dát. ,,Het is een feest der herkenning,'' zegt een man vanachter een van de vele gedekte tafeltjes op de Werelddovendag (WDD). Er hangen versieringen aan het hoge plafond. De plek waar het feestje zich afspeelt (de helft van de zaal), is afgezet met plantjes en boompjes. Op tafel staan koffiekopjes en restanten van een toetje. 'Welkom in deze stille, gezellige wereld.'

Quote

Het is zo fijn, om met allemaal doven onder elkaar te zijn. Je begrijpt elkaar.

Jacqueline Groot

De gasten hebben een dag vol workshops achter de rug. Daarna volgde een diner, nu zijn er optredens. Zo nu en dan klinkt een lach - hoorbaar voor de horenden, ook zichtbaar voor de doven.

Sign- en songwriter
En daarom is er ook geen sfeerverlichting: de felle lampen die de sporthal normaliter verlichten, zijn bij dit feestje gewoon áán: ,,Je moet elkaar kunnen zien,'' verklaart Jacqueline Groot. Ze straalt. Hoe het komt? Omdat het zo fijn is, om met allemaal doven onder elkaar te zijn. ,,Je begrijpt elkaar.''

Jacqueline (45) zit in de organisatie van WDD en is doof geboren. ,,Mijn moeder had de ziekte rode hond. Die tastte mijn gehoor aan,'' gebaart ze. Haar woorden worden in rap tempo getolkt door Erika Bloemkolk. Ondertussen ontvangt de sign- en songwriter een applaus (= handen in de lucht). En nee, 'signwriter' is geen tikfout. Deze 'zangeres' gebaart haar liedjes met haar hele lichaam en gezicht. Vol overgave. Daarna gaat de dj los.

Wie: Doven, slechthorenden en horenden
Wat: Werelddovendag
Thema: Beweging
Waar: Sportcentrum Olympos Utrecht
Waarom: 'Om het samenzijn te vieren'
Aantal gasten: 1500 over de hele dag, 300 's avonds
Aantal doven en slechthorenden: Ongeveer 250
Aantal horenden: 50

Boem-boem
Jacqueline heeft géén idee wat voor muziek er wordt gedraaid. ,,Niet met gitaren,'' zegt ze. ,,Het voelt als blij, boem-boem.'' Ze houdt haar vlakke hand op haar borstkas.

Ondertussen drinkt Patrick Heikoop (40) aan tafel z'n biertje. ,,Lekker,'' gebaart hij. Nee, hij is nog niet dronken. Ah, en daarmee snijdt hij een interessant onderwerp aan. Iedere horende met een béétje zelfreflectie weet namelijk: je gaat lallen zodra er een (te groot) alcoholpromillage in je bloed aanwezig is. Geldt dat ook voor slechthorenden? Patrick lacht; schudt zijn hoofd. ,,Nee, geen versprekingen. Het wordt alleen allemaal wat lolliger.''

Navelhoogte
Maar: versprekingen kunnen wel degelijk ontstaan in de gebarentaal, vertelt tolk Erika. Het woordje 'willen' gebaar je door een kommetje met je hand te maken en die op borsthoogte te houden. Wie dit gebaar iets lager doet - navelhoogte - zegt wat ánders: 'klootzak'.

Deze doven zijn profs in gebarentaal. Ze kletsen wat af. Of tolk Erika even iets kan vertalen voor de krant? Het gesprek van dat stelletje daar? Erika schudt haar hoofd. ,,Deze mensen buigen naar elkaar toe, houden hun gebaren expres heel klein.'' Ongeschreven regel in de dovenwereld: als iemand dat doet, is het een privégesprek. Meeluisteren mag niet. Want iedereen die gebarentaal machtig is kan van meters afstaand je verhaal 'horen'.

Wel een voordeeltje, hoor, op dit feest: zelfs met deze mega-harde bonkbonk-muziek kan iedereen elkaar uitstekend verstaan. Alleen de verslagever en de tolk buigen zich zo nu en dan ongemakkelijk, moeilijk kijkend naar elkaar toe en schreeuwen in elkaars oor: 'SORRY, KUN JE DAT HERHALEN? IK KAN JE NIET HOREN.'

In samenwerking met indebuurt Utrecht

Utrecht