Het ouderlijk huis van Zaid
Volledig scherm
Het ouderlijk huis van Zaid

Het mysterie rond jihadist Zaid Koullis

UpdateZaid Koullis (21) uit Utrecht wordt door het Belgische federaal parket gezien als een belangrijk lid van de terreurcel die in januari 2015 in Verviers werd opgerold. In september 2014 vertrok Zaid vanuit zijn ouderlijk huis aan de Oasedreef naar Syrië om zich aan te sluiten bij IS. Hoe raakt een jongen uit een stabiel gezin uit de Utrechtse wijk Overvecht verzeild in internationaal terrorisme? En is Koullis nog in leven?

Wie is Zaid Koullis?
Ogenschijnlijk komt Koullis uit een normaal en hecht gezin uit Overvecht. Vader Abderrahim heeft een goedlopend bedrijf in het bezorgen van bloemen. Als dat werk erop zit, rijdt hij vlug in zijn witte bus naar de Jan van Scorelstraat, waar hij pizza's bakt voor Il Forno, een afhaal- en bezorgservice voor pizza's. Zaid ging naar school en haalde, met vallen en opstaan, zijn mavodiploma aan het Gerrit Rietveld College. Volgens klasgenoten keek hij de laatste maanden vaak naar jihadistische filmpjes en liep hij steeds vaker in een djebella (Marokkaans gewaad) over straat. Ook liet hij zijn baard staan en ging hij vijf keer per week naar de Omar Al-Farouk moskee. Later ging hij ook naar alFitrah. In september 2014 gaven zijn ouders Zaid op als vermist. Al snel ging in Overvecht het verhaal dat hij was vertrokken naar Syrië en zich bij IS had aangesloten.


Hoe radicaliseerde Zaid?
Volgens zijn ouders, die niet met de krant willen praten, ging dat zoals bij veel jongens van Marokkaanse afkomst: puberend, weinig hoop op de toekomst en moeite om een stage te vinden. Daar is door ronselaars gebruik van gemaakt, zeiden zij tegen familie en bekenden, die wel met deze krant spraken. Maar toch lag dat iets genuanceerder en dichter bij de familie zelf, zo lijkt het.

De zus van Zaids moeder is ook vertrokken naar Syrië, samen met haar man. Die echtgenoot was, volgens goed ingevoerde bronnen, Yassine El Karouni uit Vianen. Die stond ook wel bekend als Abu Usama Al-Hollandi en verbleef ook veel in Antwerpen. Hij was onderdeel van de niet meer bestaande radicale moslimorganisatie Sharia4Belgium. Veel aanhangers van deze beweging werden in 2015 veroordeeld wegens terrorisme of strijden in Syrië. Al-Hollandi was een fanatieke en radicale moslim. Op YouTube zijn filmpjes te vinden waarin hij de 'kuffar' (ongelovige) politie veroordeelde. Volgens hem gaat alleen Allah over de wet.

Volgens goed ingevoerde bronnen maakte Al-Hollandi handig gebruik van de puberende Koullis. ,,Hij zat in zijn maag met drugsgebruik in zijn familie en was depressief. Daardoor was hij vatbaar voor radicalisering. Er werd op hem ingepraat over de haat vanuit het westen naar moslims. Daarin is hij gaan geloven.

Volledig scherm
© AD
Quote

Het is ons niet bekend dat Zaid zou zijn omgekomen. Ook is geen hulpvraag binnengeko­men van bijvoor­beeld de familie. Het is ons niet bekend dat hij in Syrië zat of zit.

NCT

Waar is Koullis nu?
Daarover doen verschillende verhalen de ronde. In oktober 2015 bracht RTV Utrecht naar buiten dat Zaid in Syrië om het leven zou zijn gekomen. De omroep baseerde haar berichtgeving op meerdere bronnen. Burgemeester Van Zanen kon dat destijds niet bevestigen of ontkennen en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding evenmin. ,,Het is ons niet bekend dat Zaid zou zijn omgekomen. Ook is geen hulpvraag binnengekomen van bijvoorbeeld de familie. Het is ons niet bekend dat hij in Syrië zat of zit.''

Bekenden van de familie stellen dat de moeder van Zaid door haar zus vanuit Syrië werd gebeld dat Said om het leven zou zijn gekomen. Zijn ouders bleven dat verhaal geloven en houden zich daaraan vast naar bekenden en buren. Toch gaan sinds korte tijd in Overvecht verhalen rond dat hij helemaal niet is omgekomen en nog steeds in IS-gebied actief is. Zo gaat bijvoorbeeld het verhaal dat hij in een Syrische gevangenis zit, maar waar en waarom is volstrekt onduidelijk.

Te controleren zijn die geruchten niet. Er zijn bijvoorbeeld geen foto's van zijn lichaam opgedoken op internet, zoals regelmatig bij omgekomen strijders gebeurt.

Wat wel vaststaat is dat Al Hollandi om het leven is gekomen. In juni 2014 werd hij geraakt bij een aanval van het Syrische leger in de plaats Deir az-Zor. Dat het Belgische federaal parket hem wil vervolgen verstevigt het vermoeden dat Zaid nog in leven is.

Welke sporen zijn er?
Tot ieders verbazing werd tijdens een anti-terreuractie in de Belgische plaats Verviers het paspoort aangetroffen van Zaid. Daags na de aanslagen op het satirische weekblad Charlie Hebdo verijdelden speciale eenheden van de Belgische politie een aanslag in die plaats, niet ver van de Nederlandse grens. De terroristen waren van plan om aanslagen te plegen op politiekantoren in de stad. Twee verdachten kwamen bij de actie van de Belgische politie om, een derde werd opgepakt.

Al snel ging het verhaal dat een dubbelganger van Zaid zijn paspoort gebruikt zou hebben om vanuit Syrië naar Europa te reizen, want van Zaid zelf was geen spoor te ontdekken in Verviers. Het maakte het mysterie rondom de jongen uit Overvecht alleen maar groter.


Is Zaid te linken aan terrorisme?
Het Belgische federaal parket vindt van wel. Samen met vijftien anderen was Zaid volgens hen onderdeel van de Belgische terreurcel die in Verviers wilde toeslaan. Bovendien, zo stelt een goed ingevoerde bron, zou het de 28-jarige Belg Abdelhamid Abaaoud zijn geweest die met het paspoort van Zaid naar Europa is gereisd. Hij zou bij de anti-terreuractie in Verviers zijn ontsnapt. Abaaoud was ook het brein achter de mislukte aanslag in Verviers, maar bovenal de opdrachtgever van de aanslagen in Parijs in januari van dit jaar. Daarbij kwamen 130 mensen om het leven en raakten meer dan 350 mensen gewond. Of Abaaoud ook écht met het paspoort van Zaid heeft gereisd is onmogelijk te verifiëren. Het Belgische federaal parket wil daar gedurende het onderzoek nog geen uitlatingen over doen. Abaaoud werd in januari een van de meest gezochte mannen van de wereld en werd daags na de aanslagen door speciale antiterreureenheden van de Franse politie gedood

In samenwerking met indebuurt Utrecht

Utrecht