Volledig scherm
Foto ter illustratie. © Henriette Guest

Homo’s en allochtonen gediscrimineerd op woningmarkt in Utrecht: ‘Indiërs koken vrij extreem’

Op de woningmarkt in Utrecht is discriminatie op basis van etniciteit en seksuele geaardheid meer regel dan uitzondering. Dat blijkt uit onderzoek. Bijna negentig procent van de makelaars is bereid gehoor te geven aan een discriminerend verzoek van een verhuurder. Utrecht kondigt maatregelen aan tegen discriminatie en wil in overleg met het ministerie boetes uit gaan delen.

Wie als man met een niet-westerse naam een particuliere huurwoning wil bemachtigen, heeft op de Utrechtse woningmarkt bar weinig kans. En voor homoseksuele mannen geldt hetzelfde. Dat blijkt uit onderzoek naar discriminatie in opdracht van de gemeente Utrecht, uitgevoerd door Academie van de Stad. Weigeren van huurders vanwege afkomst of geaardheid is tegen de wet.

Geschrokken

,,Wij zijn geschrokken van deze uitkomsten en nemen dit hoog op”, zegt wethouder Kees Diepeveen van Utrecht. ,,De gemeente spreekt zich nadrukkelijk uit tegen discriminatie en maakt zich sterk voor een inclusieve samenleving. Wij ondernemen onmiddellijk acties om de discriminatie te bestrijden.”

,,Wij zijn als NVM-afdeling Utrecht natuurlijk niet voor discriminerende voorwaarden”, vult voorzitter Frank Verveer aan. ,,Waarom zou je dat als makelaar doen?” Wel vraagt hij zich af wie dit gedrag te verwijten is. ,,Wij voeren doorgaans een opdracht van een andere partij uit.” Die partijen kunnen institutionele beleggers of pandjesbazen zijn.

Voorzitter Simon Timmerman van COC Midden-Nederland (dat opkomt voor de belangen van homo’s ) spreekt van teleurstellende en onacceptabele uitkomsten. Maar verrast is hij niet. ,,Onze achterban geeft ook al met enige regelmaat aan te maken te krijgen met discriminatie, uitsluiting en negatieve reacties. Dit is een veel breder probleem, dat in heel Nederland speelt. Het laagje tolerantie blijkt soms flinterdun.”

Advertenties

Via zogenaamde correspondentietesten en mysterycalls is de discriminatie aan het licht gebracht. Onderzoekers hebben twee (fictieve) personen, die verschillen in etnische afkomst of seksuele geaardheid, laten reageren op advertenties voor particuliere huurwoningen. Bij telefoongesprekken is aan makelaars een discriminerend verzoek gedaan, waar opvallend vaak gehoor aan werd gegeven.

Op 110 particuliere huurwoningen is door de onderzoekers gereageerd. 16 van de 19 makelaars weigerden een discriminerend verzoek (over huurders van buitenlandse afkomst) niet, 14 van de 15 makelaars weigerden een verzoek rond geaardheid (over huurders uit de lhbti-gemeenschap) niet.

De onderzoekers, die tussen april en juli van dit jaar actief waren, stellen: ,,Het leek of discriminatie op grond van seksuele geaardheid minder zichtbaar aanwezig was.” Zij kregen onder meer op discriminerende verzoeken te horen: ‘Uiteraard kunnen wij hier wel rekening mee houden. Daar kunnen wij wel op screenen.’ En: ‘Ik verhuur standaard al niks aan Indiërs. Die mensen koken vrij extreem en je wil je muren gewoon nog wit hebben aan het eind van de periode.’ Of: ‘Ik wil niet discrimineren of zo, maar ik heb gewoon betere mensen in mijn bestand, Nederlandse stelletjes die wel netjes betalen.’

Geschrokken

De onderzoekers zijn zelf, net als de gemeente Utrecht, geschrokken van de resultaten en zeggen: ,,Het is wenselijk om actief beleid te gaan voeren om discriminatie op de woningmarkt in te perken.” De krapte op de woningmarkt zien zij als mogelijke verklaring. ,,Dit zorgt voor een compleet andere dynamiek dan in een markt waar de vraag het aanbod niet of minder overstijgt. Krapte gaat met meer discriminatie gepaard.”

 ,,Als er op de markt één woning is en je hebt duizend potentiële klanten, dan kun je selectief zijn”, onderschrijft ook makelaar Frank Verveer: ,,Maar ik herken dit soort discriminerende verzoeken niet uit mijn praktijk met bijvoorbeeld institutionele beleggers of particuliere verhuurders.” Hij noemt het ‘een gewetensvraag’ als iemand vraagt of je wilt selecteren op basis van geaardheid of afkomst. ,,Ik snap dat dit heel gevoelig ligt en je kunt afvragen of dit ethisch verantwoord is. Maar overeenkomsten worden ook gesloten onder voorbehoud van goedkeuring door een eigenaar. Moet dat dan ook bij wet verboden worden?” 

Verveer baalt dat niet eerst met zijn NVM-afdeling is gesproken over het onderzoek en plaatst vraagtekens bij de uitkomsten. Nog deze week zit hij met de gemeente Utrecht om de tafel. Met voorzitter Onno Hoes van de landelijke NVM heeft hij al gesproken.

Beboeten

Utrecht onderzoekt ondertussen of beboeten van discriminerende verhuurders mogelijk is. ,,Naast een aantal ‘zachte’ maatregelen, zoals de inzet op voorlichting en bewustwording, kijken we ook welke juridische stappen er gezet kunnen worden bij herhaaldelijk discriminerend gedrag”, zegt een woordvoerder. ,,Hierover zijn we ook in gesprek met het ministerie (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, red.) en winnen we expertise in bij specialistische partijen.”

Ook wil Utrecht naar aanleiding van het onderzoek veel vaker gaan controleren en wil de stad dat Utrechtse verhuurders en brancheverenigingen komen met een plan om dit probleem te lijf te gaan. Utrecht heeft zo’n 25.000 particuliere huurwoningen. Dat is ongeveer een zesde van het totaal (ruim 153.000 red.). Verder is ook de minister volgens Utrecht aan zet, om het probleem landelijk aan te kaarten. 

Simon Timmerman van COC Midden-Nederland zegt: ,,Tegenover mee-dansen op de gaypride en de regenboogvlag ophangen staat helaas ook een hoop negatiefs. Er is nog een lange weg te gaan, die een collectieve aanpak vergt. Want aan je seksuele identiteit, je afkomst en dus gewoon jezelf kunnen zijn, is niks te veranderen. Een verhuurder heeft toch geen reet met mijn relatie te maken? Dat zou geen overweging moeten zijn bij verhuur. Maar ik hou altijd hoop. Als de branche ook zelf al zegt dit niet te willen, dan zou volgens mij bijvoorbeeld collectief iets af te spreken zijn. Een code van goed gedrag voor makelaars bijvoorbeeld. Eén keer iets tegen je eigen principes in doen kan nog. Maar de tweede keer moet toch een belletje bij je gaan rinkelen.”

 WhatsApp ons!

Heb jij een nieuwstip, opmerking, foto of video? Stuur ze ons door op 06-52470104 of stuur een email naar: un.stad@ad.nl

Of ga naar de site van Whatsapp en stuur daar je bericht door.

In samenwerking met indebuurt Utrecht

Utrecht