Volledig scherm
Debat tussen leerlingen en buurtbewoners over vuurwerk: Paike Meijer en Davit Badaljan. © Angeliek de Jonge

Jongeren debatteren over vuurwerk: ‘Je moet wel rekening houden met mensen en katten’

Leerlingen uit 3 VMBO van Academy TIEN in Leidsche Rijn debatteerden vanmiddag over het afsteken van vuurwerk. Dat deden ze met buurtbewoners, de gemeente en afgevaardigden van hulpdiensten als de politie en de brandweer. 

Onder hun stoelen liggen bordjes met  ‘eens’ en ‘oneens’ erop, waarmee de in totaal 180 leerlingen van de school kunnen aangeven hoe ze over een stelling denken. Alle leerlingen steken het bordje ‘oneens’ in de lucht na de stelling ‘Het afsteken van vuurwerk tijdens de jaarwisseling is belangrijker dan de vuurwerkschade of gewonden’. Daarop komen de verhalen los. „Vuurwerk afsteken is leuk, maar je moet wel rekening houden met mensen en ook met katten’’, zegt een leerling. Een ander vertelt over zijn moeder, die gehoorschade opliep bij het afsteken van illegaal vuurwerk. 

„Middelbare scholieren luisteren niet naar iemand die ze zegt wat ze wel en niet mogen”, vertelt Hannah Hamans van Stichting TeamAlert. De stichting organiseert de debatten in opdracht van de gemeente Utrecht. Hamans: „Door de leerlingen in gesprek te laten gaan met de échte mensen uit de buurt, de gemeente en hulpdiensten, gaan ze hun vertrouwde schoolomgeving voorbij. De boodschap blijft zo beter hangen.” Docente Fahrunisa Erdem is enthousiast over het debat: „Hier op school is ook wel eens een rotje in de wc gegooid. Leerlingen zien de gevaren vaak niet in, net als de schade waar ze verantwoordelijk voor zijn.”

Glazen oog

Veel indruk maakt het verhaal van een buurtbewoonster die op haar zeventiende haar linkeroog verloor bij een vuurwerkongeluk. Tijdens een jaarwisseling liep ze een rondje door een woonwijk toen plotseling een zelfgemaakte vuurwerkbom vlak bij haar gezicht ontplofte. „Je ziet mijn geschiedenis direct als je mij aankijkt: Ik heb een glazen oog. Ieder jaar als ik de kenmerkende kruitdampen weer ruik, word ik onrustig.” Stil geworden leerlingen vragen of zij vindt dat vuurwerk verboden moet worden. „Nee”, antwoordt ze. „Wel vind ik dat vuurwerkafstekers zich aan de afgesproken tijden moeten houden: op 31 december vanaf 18.00 uur ’s avonds tot 1 januari 02.00 uur ’s nachts. Zo kunnen mensen die níet van vuurwerk houden zich daaraan aanpassen.”

Lol maken 

Tijdens het debat worden ook vuurwerkfeiten besproken, als ‘meer dan de helft van de vuurwerkslachtoffers is onder de 20 jaar’. De leerlingen weten wel waarom. „Jongeren denken vaak alleen aan lol maken”, zegt er een. Een ander noemt groepsdruk de reden achter dit feit. 

De leerlingen stellen ook vragen aan hun debatgasten. Eentje is benieuwd wat er gebeurt als hij tóch vuurwerk afsteekt binnen een vuurwerkvrije zone. „Dan wacht er een boete op je”, antwoordt een politieman. Een andere leerling is vooral benieuwd naar de oudejaarsavond van de politieman: „Maar ben je om twaalf uur dan helemaal niet bij je familie?”

In samenwerking met indebuurt Utrecht

Utrecht