Kroosachtig plantje uit sloot naast Galgenwaard blijkt ware eiwitbom

VideoEen in ons land al jaren voorkomende zoetwatervaren, die voor een onderzoek van de Universiteit Utrecht uit een sloot bij stadion Galgenwaard werd opgevist, zou wel eens mee kunnen helpen om het wereldvoedselprobleem op te lossen.

De kroosachtige azolla heeft bijzondere eigenschappen. Hij bevat veel eiwitten waardoor het een duurzaam alternatief voor soja zou kunnen zijn. Promovendus Laura Dijkhuizen: „Ik droom van een azollaburger.”

De drijvende zoetwatervaren azolla is in Nederland en daarbuiten een bekende verschijning, maar nooit eerder werd er onderzoek gedaan naar de eigenschappen van de plant. Dijkhuizen: „Er werd altijd gedacht dat zo’n onderzoek geen economische meerwaarde zou opleveren. Dat blijkt nu toch anders te liggen.” 

Dna

Onder leiding van dr. Henriette Schluepmann werden op de universiteit de dna-paketten, in wetenschapstaal het ‘genoom’ van twee varensoorten onderzocht. De onderzoekers ontdekten dat azolla haar stikstof uit de lucht haalt in plaats van uit de grond.

Quote

Het plantje groeit snel en is heel eiwitrijk. Dat eiwit kunnen we gaan gebruiken op de markt

Laura Dijkhuizen, promovenda

Dijkhuizen: „Planten hebben stikstof nodig om te groeien. Omdat azolla de stikstof uit de lucht haalt en niet uit de grond, zoals haar collega-planten doen, groeit het plantje snel en is het heel eiwitrijk. Dit maakt het economisch ineens wél interessant, omdat we het eiwit kunnen gaan gebruiken op de markt.”

Voor het onderzoek van start ging, wilden de onderzoekers natuurlijk een eigen azolla hebben. „Maar zo’n plantje bestel je niet zomaar op internet. Het werd te veel werk om alle wateren in de omgeving af te gaan om de varen te zoeken, dus besloten we hulp in te roepen”, vertelt Dijkhuizen. De onderzoekers verleidden studenten om het plantje op te sporen in ruil voor een kratje bier. Al snel vinden ze azolla: in een sloot bij Stadion Galgenwaard.

Primeur

De Utrechtse promovenda noemt de resultaten van het daarop volgende onderzoek, dat zo’n vier jaar duurde, een ‘primeur’. Ze hoopt dat de eiwitten uit de plant een stuk van de eiwitimport uit andere delen van de wereld kan vervangen. Daarmee zou het een bijdrage kunnen leveren aan een duurzame winning van eiwitten.

Quote

De onderzoe­kers verleidden studenten het plantje op te sporen in ruil voor een kratje bier

„Zowel mens als dier heeft eiwitten nodig om te leven. Veel eiwitten komen uit vlees of sojabonen, producten die niet op een duurzame manier tot stand komen”, legt Dijkhuizen uit. „Azolla zal deze wereldwijde eiwitproductie niet gaan vervangen, maar heeft wel de potentie om in de toekomst, zij het op lokale schaal, een steentje bij te dragen aan het oplossen van het voedselprobleem.” 

Veevoer

Of we over een jaar allemaal aan de azollaburger zitten? Zover is het helaas nog niet, vertelt Dijkhuizen. Er moet eerst nog een hoop onderzoek gedaan worden. „De eerste stap is het ontwikkelen van veevoer. Als dit werkt kijken we weer verder. Maar ik droom stiekem wel van een heerlijke azollaburger, voor de mens!” 

Voor wie nu in de sloten rondom stadion Galgenwaard op zoek gaat naar de kroosachtige varen, heeft pech: de azolla groeit pas weer na de zomer. 

Volledig scherm
Promovendus Laura Dijkhuizen. © Raymond de JOng

In samenwerking met indebuurt Utrecht

Utrecht