Volledig scherm
Oprichter Michiel Kalverda geeft een workshop aan leerlingen. © TMI.academy

Leren over nepnieuws en sluikreclame: op deze Utrechtse scholen doen ze dat

Zelf nepnieuws maken of in video’s zoeken naar sluikreclame: vanaf 2019 moet mediawijsheid vaste kost zijn op alle middelbare scholen in Nederland. Leerlingen van het Gerrit Rietveld College en het Globe College krijgen er al een tijdje les in. Door de Utrechtse start-up TMI.academy leren zij hoe ze niet alles wat online staat voor waar moeten aannemen.

Elke week brengen een trainer en een groep journalistiekstudenten van TMI.academy een bezoek aan de twee Utrechtse middelbare scholen. Met een beetje theorie en vooral heel veel doen, leren de leerlingen over mediawijsheid. „Zo proberen we het leuk te houden voor de jongeren. De ene les schrijven ze hun eigen script en de volgende keer gaan ze met een camera op pad om zelf een video te maken over bijvoorbeeld nepnieuws”, vertelt oprichter Michiel Kalverda.

Op het Gerrit Rietveld College en Globe College kunnen de leerlingen de workshop van TMI.academy kiezen als vak in de vrije ruimte. Daardoor zitten leerlingen van verschillende jaarlagen en schoolniveaus bij elkaar in een klaslokaal. In zeven weken tijd spelen ze in groepjes quizzen, doen ze onderzoek naar verschillende stellingen en filmen ze zichzelf en hun klasgenoten. De journalistiekstudenten begeleiden hen daarbij en monteren de video’s, zodat ze die samen terug kunnen kijken.

Bomvolle klas

Directeur Frank Corneth van het Globe College ziet dat het vak aanslaat bij zijn leerlingen. Het keuzevak wordt voor het tweede jaar aangeboden en het klaslokaal zit telkens bomvol. „Het is heel belangrijk dat jongeren weten hoe ze moeten omgaan met nieuws en sociale media. Die leeftijdsgroep is erg beïnvloedbaar voor nepnieuws.” 

Tijdens de lessen leren ze vooral zelf goed na te denken. De video’s die ze maken helpen daarbij. „Doordat ze zelf zien hoe makkelijk het is om nepnieuws de wereld in te sturen, kijken ze hopelijk ook kritischer naar alles wat ze tegenkomen.”

Op veel scholen is hier nu nog geen sprake van. Daar maakt onderwijsverband Curriculum.nu zich hard voor. Zij willen dat leerlingen op alle basisscholen en middelbare scholen les krijgen in mediawijsheid en ict-vaardigheden. Tijdens de Week van de Mediawijsheid, die morgen begint, worden scholen gestimuleerd hier actief mee aan de slag te gaan.

Eigen filterbubbel

Kalverda hoopt leerlingen alert te maken op wat ze allemaal online tegenkomen. „Bijna alle Europese jongeren zijn dagelijks online te vinden. Ze hebben niet door dat niet alles wat online staat de waarheid is. Daarvoor moet meer bewustzijn komen.” 

Dat ziet Kalverda onder meer op Facebook en Instagram, waar je vooral dingen voorbij ziet komen die je zelf leuk vindt. „Daardoor blijf je in je eigen filterbubbel en kun je een vertekend beeld krijgen van wat er om je heen gebeurt. Dat probleem is nog niet heel groot in Nederland, maar voorkomen is natuurlijk altijd beter dan genezen.”

In samenwerking met indebuurt Utrecht

Utrecht