Volledig scherm
Chanah Cassuto vindt het tijdstip van de vernieling wel heel erg toevallig, zo vlak voor de Auschwitz-herdenking. © Angeliek de Jonge

Maakster gestolen joods beeld vermoedt antisemitisme: ‘Het tijdstip is wel erg toevallig’

Diep geschokt is kunstenares Chanah Cassuto (86). Ze vermoedt dat de diefstal van haar bronzen beeld van een wegrennend Joods meisje, op het plein voor het voormalige weeshuis aan de Magdalenastraat in het centrum van Utrecht, wel eens een antisemitische daad kan zijn.

Alleen het linker voetje en de sokkel resten van het beeldje, dat herinnerde aan de 140 Joodse weeskinderen die in 1942 gedeporteerd werden naar Auschwitz, waar ze de oorlog niet zouden overleven. ,,Zo sneu’', zegt Cassuto, terwijl ze zich buigt over haar met grof geweld afgebroken beeld.

Quote

Het is een diepe wond voor de Joodse gemeen­schap

Chanah Cassuto

Is het diefstal of een antisemitische daad? Feit is dat het beeld - dat sinds 2004 op de binnenplaats voor de deur van de Joodse synagoge stond - is vernield en ontvreemd in de nacht voor de herdenking van 75 jaar bevrijding van vernietigingskamp Auschwitz, afgelopen maandag. ,,Het kan een boef zijn met een winstmotief of een puur antisemitische daad. Het tijdstip is wel erg toevallig’', zegt de kunstenares bij de restanten van haar kunstwerk aan de Magdalenastraat, waar vroeger het weeshuis was gevestigd. ,,Het is een diepe wond voor de Joodse gemeenschap.’'

Inspiratie

Volledig scherm
Het bronzen beeld van het wegrennende joodse meisje dat is gestolen, bij de ingang van de synagoge aan de Magdalenastraat in Utrecht. © Wikipedia

Het beeldje heet officieel Ontluikend leven wreed geknakt. Op 15 oktober 1942 werden 140 Joodse kinderen uit het Centraal Israëlitische Weeshuis gehaald, samen met de directie. ,,Ik zag een beeld voor me van al die kinderen die rondstampen op de houten vloeren in het weeshuis. Dat was mijn inspiratie. Het magere meisje rent in de richting van Jeruzalem, maar daar komt ze niet aan, want ze wordt vergast. Ze kijkt om en ziet op haar bovenarm een vlinder, het symbool voor de vrijheid’', legt Cassuto uit.

,,Die vlinder heb ik ontleend aan het gedicht De Vlinder van Pavel Friedman. Hij schreef dat tijdens zijn gevangenschap in concentratiekamp Theresienstadt in Tsjechië. Hij schrijft: ‘de laatste keer dat ik een vlinder heb gezien’. Hetzelfde bronzen beeld van het wegrennende meisje staat ook in het museum in het voormalige kamp van Theresienstadt. Ik heb het beeld ook gemaakt met in mijn achterhoofd alle Joodse familieleden van mijn man die in de oorlog zijn omgekomen.’'

Thuis in haar woonplaats Bunnik heeft Cassuto, van Nederlands-Indische afkomst, nog een replica staan van het bronzen beeld. ,,Het is de bedoeling dat het voor Dodenherdenking op 4 mei wordt opgehaald en bij het kapotte beeld wordt gezet. Na de plechtigheden moet het weer terug. Ik heb een afgietsel, dus er kan een nieuw bronzen beeld gegoten worden. Maar dat is het minst erge. Wat de diefstal teweeg heeft gebracht, is duizend keer erger. Ik wil dat de diefstal bekendgemaakt wordt, zodat men beseft dat dit soort dingen nog steeds gebeurt.’'

Een nieuw afgietsel van het beeld zal niet op de binnenplaats komen, maar binnen in de synagoge. Met de politie, bestuur van de synagoge en het Leger des Heils, dat naast de synagoge zit, is afgesproken de beveiliging te verbeteren.

In samenwerking met indebuurt Utrecht

Utrecht