Volledig scherm
Bert van Wee, hoogleraar transportbeleid aan de TU Delft. © gratis

‘Meerkosten van 30 miljoen voor Uithoflijn vallen best mee’

De meerkosten van 30 miljoen voor de aanleg van de Uithoflijn vallen best mee. Althans, dat vindt Amersfoorter Bert van Wee, hoogleraar Transportbeleid en verbonden aan TU Delft.

Het gaat steeds mis met die grote infrastructurele projecten?
,,Dat is een misvatting. Dat geldt voor 55 procent van de projecten. Alleen: de mediaberichten vooral over de debacles. Het is wel zo dat de tegenvallers groter zijn dan de meevallers. Gemiddeld is de overschrijding van een budget ruim 16 procent. Dus als het met de Utrechtse Uithoflijn bij 10 procent blijft, valt het best mee.’’

Waardoor komen die overschrijdingen?
,,Er zijn twee hoofdcategorieën. Ten eerste worden de kosten door de betrokken minister, gedeputeerde of wethouder te optimistisch ingeschat. Bewust, om het jawoord te krijgen. Bij een reële inschatting zeggen de volksvertegenwoordigers mogelijk nee. In het tweede geval is men onbedoeld te optimistisch. Het is net als bij je huis verbouwen: je denkt de kosten goed te hebben ingeschat, maar er komt vaak meer bij kijken. Het is ook lastig, want zo’n groot project doe je maar een enkele keer in je leven.’’

Is het te voorkomen?
,,De kans is in ieder geval te verkleinen. Door eerst uit te zoeken wat vergelijkbare projecten in binnen- én buitenland hebben gekost. Wel omrekenen en aanpassen. Engeland heeft daar een database voor, sinds 2004.

Wat ook helpt is een bedrijf te dwingen om neutralere inschattingen te doen van de kosten. Dat kan door een boete te geven als ze er te veel naast zitten. Dat ontmoedigd manipuleren. 
Een gedragscode voor opdrachtgevers, meestal overheden, kan ook helpen, net als het laten controleren door een onafhankelijke partij.’’

Heeft u een tip voor Utrecht?
,,Licht gemeenteraad en Provinciale Staten zo goed mogelijk voor, helder en neutraal. Toekomstige tegenvallers moeten niet verzwegen worden. Volksvertegenwoordigers moet telkens een nieuwe afweging maken: gaan we door of niet. Natuurlijk, doorgaan betekent dat het duurder wordt, maar stoppen betekent dat het al geïnvesteerde geld weg is. Stoppen gebeurt dus zeer zelden.’’ 

In samenwerking met indebuurt Utrecht

Utrecht