Meesterwerken Caravaggio voor het eerst in Nederland en het Centraal Museum in Utrecht mag ze showen

Eén van de meesterwerken van de Italiaanse schilder Caravaggio is in december te zien op de tentoonstelling Utrecht, Caravaggio en Europa in het Centraal Museum. Het gaat om De graflegging van Christus, een werk dat voor vier weken in bruikleen wordt gegeven door het Vaticaan. Vanaf 15 december is het schilderij te zien.

Het is voor het eerst dat het werk in Nederland te zien zal zijn. De graflegging is een monumentaal altaarstuk dat zelden wordt uitgeleend. Het behoort tot de belangrijkste werken uit de collectie van de Vaticaanse musea.

Naast De graflegging zal nog een ander werk van Caravaggio (1571-1610) te zien zijn. Het gaat om zijn Mediterende Hieronymus uit het Monasterio de la Virgen de Montserrat. Ook dit schilderij is nog niet eerder in Nederland geëxposeerd.

De graflegging

Caravaggio schilderde De graflegging van Christus rond 1602/1604 voor de familiekapel van Girolamo Vittrice in Rome. Tijdgenoten beschouwden het als Caravaggio’s allerbeste werk.

Op het altaarstuk van ruim drie bij twee meter is het lichaam van Christus te zien. Het schittert tegen de donkere achtergrond, waarin de toegang tot het graf nog net zichtbaar is. Christus bovenlichaam rust op de rechterarm die Johannes om hem heen heeft geslagen. Nikodemus heft het onderlichaam op. Met beide armen heeft hij de knieën van Christus vastgepakt.

Achter hen bevinden zich drie vrouwen. Maria’s vermoeide, trieste blik is naar beneden gericht. De mooie Maria Magdalena dept met gesloten ogen haar tranen. Maria Cleophas richt haar blik juist naar boven terwijl ze haar armen ten hemel spreidt en haar mond heeft geopend in een wanhopige schreeuw. Hoog verheven op de grote dekplaat van het graf, waarop hij zal worden gezalfd en in doeken zal worden gewikkeld, tonen zij Christus.

Licht en donker

Rome was in 1600 het centrum van de wereld. Jonge schilders uit heel Europa trokken naar de Eeuwige Stad, waar Caravaggio voor een revolutie in de schilderkunst zorgde: een nieuw realisme en een ongekend scherpe toepassing van licht en donkereffecten. De Utrechtse schilders Dirck van Baburen, Hendrick ter Brugghen en Gerard van Honthorst zagen het met eigen ogen.

De tentoonstelling
Utrecht, Caravaggio en Europa belicht de Europese navolgers van Caravaggio. Tussen 1600-1630 werden in Rome 2700 kunstenaars geregistreerd, onder wie 572 buitenlanders. Ze bezochten dezelfde kerken en collecties. Ze spraken elkaar en ze schilderden. In hun uitwerking totaal verschillend. Door de werken thematisch te presenteren op de tentoonstelling wordt duidelijk dat iedere kunstenaar werkte vanuit zijn eigen culturele achtergrond.

Utrecht, Caravaggio en Europa bevat ruim zestig bruiklenen, waarvan zesenveertig nog niet eerder in Nederland waren. Ze zijn afkomstig uit museale en privécollecties in Europa en de VS, waaronder de Vaticaanse musea, het Louvre in Parijs, de Galleria degli Uffizi in Florence, The National Gallery of Art in Londen en The National Gallery of Art in Washington, alsmede uit kerken in Rome.

De tentoonstelling
Utrecht, Caravaggio en Europa duurt van 15 december 2018 t/m 24 maart 2019. Daarna reist de tentoonstelling door naar München waar de tentoonstelling vanaf 17 april te zien is in de Alte Pinakothek.

Volledig scherm
De graflegging van Christus is in december te zien in het Centraal Museum. © Musei Vaticani, Città del Vaticano

In samenwerking met indebuurt Utrecht

Utrecht

poll

Snorfietsers op de rijbaan...dat is vragen om ongelukken

Snorfietsers op de rijbaan...dat is vragen om ongelukken

  • Mee eens (83%)
  • Niet mee eens (17%)
2998 stemmen