Volledig scherm
Het meetkastje dat Bart van der Wolf aan zijn fietsstuur had tijdens de metingen. © Bart van der Wolf

‘Minder last van fijnstof op de fiets bij zuchtje wind’

Op de fiets naar het werk vanuit Zeist naar Utrecht? Check voor het vertrek even hoe hard het waait. En dan het liefst via Landgoed Oostbroek en De Uithof naar Utrecht. Want dat is de groenste route.

Zes weken lang hebben tussen de veertig en vijftig vrijwilligers hun fiets omgetoverd tot een mobiel laboratorium. Het ging om een proef bij de provincie Utrecht met de titel ‘Groene Fietsroutes, naar een fietsend meetnet luchtkwaliteit’. De provincie zocht voor de proef samenwerking met Samen Duurzaam Zeist. In zes weken tijd legden de vrijwilligers al ‘snuffelend’ 7500 km af per fiets en werd een gigantische hoeveelheid informatie verzameld.

Fijnstof 

Doel van het onderzoek is om de schoonste fietsroute tussen Zeist en Utrecht te vinden. Bart van der Wolf van het Zeister burgerinitiatief Samen Meten Aan Luchtkwaliteit (SMAL) fietste ook mee. Hij heeft twee harde conclusies getrokken tijdens de zes weken fietsen: „We hebben erg veel fijnstof binnengekregen als fietsers en er zijn geen spijkerharde conclusies te trekken.”

Van der Wolf snapt dat zijn laatste opmerking veel vragen oproept. De fietsers hebben zes weken lang zo’n beetje elk fietspad in de provincie gehad en hebben samen duizenden kilometers afgelegd. En dan nog geen spijkerharde conclusies kunnen trekken? „Nee, want we kwamen er al fietsende achter dat er heel erg veel factoren zijn waar we rekening mee moesten houden. Fiets je bijvoorbeeld op een route met een bus, dan meet je hele hoge waarden. Net als achter een bromfietser aan rijden. Fiets je de route zonder bus en brommer, krijg je hele andere waarden. En dan moet je ook nog een keer rekening houden met de weersomstandigheden. De opmerkelijkste conclusie is wel dat de allerkleinste deeltjes fijnstof boven een windsnelheid van drie meter per seconde heel snel verwaaien.”

Groenste route

Die allerkleinste deeltjes zijn volgens Van der Wolf ook de gevaarlijkste: „Die dringen namelijk via je longen in het bloed en zijn dus heel erg gevaarlijk.” De schoonste en groenste route tussen Zeist, Uithof en Utrecht was volgens Van der Wolf al wel bekend: via de Bisschopsweg en landgoed Oostbroek langs De Uithof richting Utrecht. „We hebben dat nu ook kunnen meten, maar nogmaals, er zijn veel verstorende factoren die de meting beïnvloeden. Het is in ieder geval een stuk gezonder dan de drukke fietspaden langs de Utrechtseweg.”

Het is nu aan het gespecialiseerde bedrijf Civity om alle onderzoeksgegevens te verwerken en er conclusies aan te verbinden. Maar volgens Van der Wolf was het voor de provincie, Samen Duurzaam Zeist, Civity en het bedrijf Sodaq dat de meetkastjes maakte, vooral een goede praktijktest om te kijken of mobiel meten echt werkt. „Eén conclusie kunnen we al wel trekken: op deze manier meten is erg complex.”

In samenwerking met indebuurt Utrecht

Utrecht