Volledig scherm
Sybine Jansons (inzet). © AD

Moordenaar Sybine Jansons mag met verlof. Kan dat zomaar?

De woede over het feit dat de moordenaar van Sybine Jansons toestemming heeft gekregen om met verlof te gaan, is groot. De 55-jarige Martin C. kreeg 18 jaar cel en tbs opgelegd voor de moord op het 13-jarige meisje uit Maarn. Vorig jaar verlengde de rechtbank de tbs-behandeling van C. nog met twee jaar. Wat is er aan de hand?

Sybine verdween in januari 1999 en haar lichaam werd vijf weken later gevonden in het Amsterdam-Rijnkanaal. Een paar maanden later werd C. aangehouden na een DNA-match. Hij gaf uiteindelijk toe het meisje vermoord te hebben. De man stond op dat moment al bekend als ‘de Amsterdamse serieverkrachter’. Hij werd in 1993 veroordeeld tot negen jaar cel, maar kwam in november 1998 op vrije voeten. Een paar maanden later doodde hij Sybine. Sinds 2007 heeft hij verschillende behandelingen in tbs-klinieken ondergaan, overigens zonder al te veel effect. De rechtbank besloot daarom vorig jaar nog zijn behandeling met twee jaar te verlengen, omdat het risico op herhaling nog groot zou zijn.

De familie van Sybine ontving onlangs een brief waarin stond dat C. vanaf dinsdag 6 november met verlof mag. ,,Enerzijds wordt gestart met maximale beveiliging, wat in stappen kan worden teruggebracht”, staat in de brief die De Telegraaf publiceerde. De boodschap heeft geleid tot angst en woede bij de familie van Sybine, die verder niet wil reageren. In politiek Den Haag is de verontwaardiging ook groot. ,,Het is al vaker voorgekomen dat mensen die een verlenging van hun tbs krijgen vanwege voortdurend gevaar, toch op verlof mogen”, reageert CDA-Kamerlid Madeleine van Toorenburg. Zij heeft aangekondigd dat ze hierover minister Dekker van Rechtsbescherming gaat bevragen.

Traject duurt jaren

Advocaat Jan-Jesse Lieftink schetst een genuanceerder beeld over de ontstane situatie. Lieftink is tbs-advocaat en daarnaast bestuurslid van de Vereniging van tbs-advocaten. ,,Het verlof begint met een klein rondje om de kliniek, waarbij C. streng wordt beveiligd. Dat kan op den duur, als het goed gaat, heel langzaam worden afgebouwd. Maar daar wordt uitvoerig naar gekeken en het wordt eerst getoetst. Bovendien is het niet zo dat deze man volgend jaar opeens vrij rond kan lopen. Het traject van resocialisatie duurt echt jaren. Daar gaat nog heel tijd wat overheen.” Uiteindelijk is het minister Dekker die toestemming moet geven voor ieder verlof van een tbs’er. Dit doet hij nadat hij van twee onafhankelijke commissies advies heeft gekregen.

De tekst loopt door onder de foto

Volledig scherm
Mariniers zoeken in 1999 in de bossen tussen Maarn en Doorn naar de vermiste Sybine Jansons.

De nieuwe frustratie zit vooral in het gegeven dat vorig jaar tijdens de verlengingszaak nog bleek dat Martin C. nog helemaal niet toe zou zijn aan verlof. Er werd opnieuw vastgesteld dat C. lijdt aan een ernstige persoonlijkheidsstoornis. ,,De prognose is somber en weinig hoopgevend”, zo lichtte zijn behandelaar destijds toe. ,,Hij werkt wel mee aan de behandeling, maar de intrinsieke motivatie ontbreekt bij hem. We kunnen niet doordringen tot zijn binnenwereld.” Zijn advocaat Hans Anker was het daar niet mee eens. ,,Martin werkt juist wel mee. Zeker als dat vergeleken wordt met zijn houding van een paar jaar geleden. Hij zou juist gestimuleerd moeten worden.”

Mogelijk is dat de reden waarom de Oostvaarderskliniek waar C. wordt behandeld wil onderzoeken hoe C. omgaat met het verlof. Advocaat Anker wil daar niet op reageren, maar Lieftink vermoedt dat dit wel eens de achterliggende gedachte kan zijn. ,,Je komt er alleen maar achter door het te toetsen. En als dan eventueel blijkt dat resocialisatie geen optie is, dan kun je alsnog gaan denken aan een verblijf in een longstay. Maar je zal het eerst moeten onderzoeken.” Tbs’ers die terechtkomen op de longstay-afdeling zijn in principe uitbehandeld. ,,Maar ook sommige tbs’ers die daar zitten, gaan onder begeleiding op verlof.”

In samenwerking met indebuurt Utrecht

Utrecht