Volledig scherm
Een speerpunt © RV gemeente nieuwegein

Nieuwegein heeft er in één keer 6000 jaar geschiedenis bij

In de kleigrond van Het Klooster in Nieuwegein zijn 6000 jaar oude resten van de Swifterbantcultuur gevonden, zoals twee skeletten, een sieraad en een stuk maalsteen.

Het was ongeveer 4000 voor Christus dat er mensen leefden, stierven en in de kleigrond van het huidige Nieuwegein begraven zijn. Ze bevonden zich in de overgangsfase van een rondtrekkend jagers- en verzamelaarsbestaan naar een manier van leven met landbouw, boerderijdieren en permanente bewoning op één plek. De eerste vondsten hiervan werden gedaan nabij Swifterbant, een plaatsje in Flevoland, waarna deze cultuur is vernoemd.

,,Uit deze periode vind je niet zo vaak iets. Bovendien had je in diezelfde tijd in het zuiden de Michelsbergcultuur. Deze vindplaats in het rivierengebied ligt dus ook nog op die grens tussen twee culturen”, legt archeologe Helle Molthof het belang van de opgraving uit. Wethouder Johan Gadella van Nieuwegein kan zijn geluk niet op. ,,We hebben al niet zoveel geschiedenis, nu komt er in één keer 6000 jaar bij. Misschien leefden hier al veel eerder mensen dan in Utrecht”, grinnikt hij.

Quote

We hebben al niet zoveel geschiede­nis, nu komt er in één keer 6000 jaar bij

Wethouder Johan Gadella

Zo hebben het skelet van een volwassen man en dat van een jonge vrouw of een tiener de tijd overleefd. ,,De man is compleet. Het tweede skelet bestaat alleen uit twee benen en de bekken, maar een paar meter verderop hebben we ook een schedel gevonden. Dat zou wel bij elkaar kunnen passen”, vermoedt Molthof.

Trots

Maar het meest trots is Molthof op een op het oog simpel stuk steen: rond, zwart en nog onder de modder. ,,Dit is een hanger van een ketting van een, voor die tijd, heel rijk persoon. Er zit een gaatje in waar het koord doorheen kon. Het is iets uitgesleten dus het sieraad is echt gedragen. Het is van git, een tussenvorm van veen en bruinkool. Dat komt in Nederland niet voor en is dus in die tijd ergens uit het gebied van Engeland of Frankrijk gekomen.”

Volledig scherm
Archeologe Helle Molthof toont het sieraad van de Swifterbantcultuur © foto ricardo smit

Even later toont ze nog iets bijzonders: een deel van een maalsteen. Het bewijs dat in ieder geval de bewoners van deze nederzetting aan landbouw deden. ,,Ergens in de buurt moeten er graan verbouwd zijn.” En iets waar vooral de specialist warm van wordt: drie vrijwel complete aardewerken potten. ,,Een complete pot gooi je niet weg, dus dat je meerdere complete potten vindt, gebeurt niet zo vaak”, zegt Edmee Sleijpen van de gemeentelijke archeologieafdeling. In één van de potten zijn zelfs aangekloekte resten van een maaltijd ontdekt.

Quote

Een complete pot gooi je niet weg, dus dat je meerdere complete potten vindt, gebeurt niet zo vaak

Edmee Sleijpen

Waar archeologen gewoonlijk een vindplaats met de hand afgraven, worden daarvoor hier grote grijpers gebruikt. De kleigrond is simpelweg te hard, ook om makkelijk gezeefd te worden. Daarvoor staan er meerdere apparaten die in hoog tempo water door de afgegraven klei laten stromen, waardoor het klei wegspoelt en alleen de vondsten overblijven. Dagelijks werken daar nu zo’n 25 man van archeologiebureaus RAAP en BAAC aan.

Wanneer het grote publiek de vondsten kan bewonderen, is nog niet bekend. ,,Er wordt hier gewoon een bedrijf gebouwd straks”, zegt wethouder Gadella. ,,We gaan hier op de een of andere manier wel wat mee doen. Misschien tentoonstellen in het gemeentehuis of de bieb.”

In samenwerking met indebuurt Utrecht

Utrecht