Volledig scherm
Herdenkingsceremonie op de bouwplaats in Hoog Catharijne voor de overleden Poolse bouwvakker. © Roos Pierson

OM eist geldboete tegen BAM voor dood Poolse bouwvakker in Hoog Catharijne

Het openbaar ministerie heeft een geldboete van honderdduizend euro geeist tegen de bouwbedrijven BAM en Blitta vanwege de dood van de Poolse arbeider Pawla Kupczałojć . Een deel van de strafeis - die voor beide bedrijven gelijk is - is voorwaardelijk: 25.000 euro.

De Pool viel op 10 januari 2017 tijdens werkzaamheden in hartje Utrecht in een schacht van een technische ruimte en viel twintig meter lager te pletter.

BAM erkent dat het schuld heeft aan de tragische dood van de Pool. De toegang van de schacht – bedoeld voor technische installaties – had afgesloten moeten zijn, maar was dat niet. Dat verklaarde het bouwbedrijf vandaag bij de zitting voor de Amsterdamse rechtbank. Het bouwbedrijf wordt strafrechtelijk vervolgd voor de dood van de Poolse werknemer. Hen wordt onder meer verweten dat de schacht niet goed was afgesloten en de verlichting ontbrak.

Onderaannemer Blitta, de werkgever van de Pool, wordt juridisch gezien hetzelfde verweten (dood door schuld, red), maar dit bouwbedrijf erkent de aansprakelijkheid voor zijn overlijden niet. ,,Het ongeluk gebeurde in het gedeelte van het bouwterrein waar wij niet werken, en dus niet verantwoordelijk zijn voor het naleven van de veiligheidsvoorschriften.’’

Onaanvaardbaar

Volgens het OM zijn zowel BAM als Blitta ‘als gezamenlijke werkgevers’ verantwoordelijk voor de veiligheid op de bouwplaats. ,,Het veiligheidsplan, naleving daarvan alsmede de controle was hun gezamenlijke taak”, zei de officier van justitie. Op die punten hebben zij gefaald, zegt het OM. ,,Werknemers werden niet gewaarschuwd dat er een gevaar dreigde dat ze in de schacht zouden kunnen vallen. De situatie was ronduit gevaarlijk, ook omdat niet alleen de schachtruimte niet afgesloten was, maar ook de ruimtes tussen de verdiepingen waar de buizen geplaatst zouden worden, open ruimtes waren. Maatregelen om te voorkomen dat arbeiders konden vallen, waren niet genomen. Bovendien ontbrak de noodzakelijke verlichting. Er zijn onaanvaardbare veiligheidsrisico’s genomen, waar Pawla Kupczałojć de dupe van is geworden. Hier moeten we juridisch zwaar aan tillen.’’

Volgens het OM was dat op meerdere verdiepingen het geval. Het veiligheidsplan klopte volgens het OM niet, werd bovendien op essentiële punten niet nageleefd en ook nog eens onvoldoende gecontroleerd.

Beide bouwbedrijven zeiden zich niet te herkennen in verklaringen van getuigen dat de bouwput rond Hoog Catharijne de ‘gevaarlijkste waar zij ooit hebben moeten werken’. Zo zouden de steigers die gebruikt werden gevaarlijk zijn, waren logische looproutes geblokkeerd waardoor werknemers door kleine openingen naar binnen moesten klimmen en lag er heel veel rotzooi. 

Bouwvakkers verklaarden tegenover de recherche dat het een geluk bij een ongeluk is geweest dat er niet eerder doden zijn gevallen. ,,Het bedrijf koketteert dat het veilig werken hoog in het vaandel heeft, maar in de praktijk kwam daar niets van terecht, het was levensgevaarlijk om op Nieuw Hoog Catharijne te werken.’’ Eigenlijk, zo verklaarden een aantal getuigen, werd de ARBO-wet op heel veel vlakken aan de laars gelapt.

Indruk

De dood van Pawla Kupczałojć - die vier maanden op het project werkte - kwam hard aan bij zijn collega’s. Hij ging op 10 januari na zijn kerstreces weer aan de slag, Hij meldde zich bij een opzichter die echter geen werk voor hem had op dat moment. Dus hij poogde het bij een ander. Collega’s misten hem rond schafttijd, maar er werd geen alarm geslagen. 

Pas ’s avonds maakten zijn huisgenoten – hij woonde aan de Utrechtse Huizingalaan - zich ongerust. Ze gingen zoeken op de bouwplaats, zagen zijn auto staan, maar vonden hem niet. Pas ’s morgens werd geconstateerd dat de Pool de ochtend ervoor wel was ingecheckt, maar zich ’s avonds niet had afgemeld. Na een zoektocht werd zijn lichaam gevonden in een kelder.

Meteen nadat zijn lichaam werd gevonden zou er in allerijl een hekje zijn geplaatst, en werd de verlichting verbeterd. Collega’s van de Pool zijn er van overtuigd dat de dood van Kupczalojć voorkomen had kunnen worden. BAM weersprak dat scenario op de zitting ten stelligste. 

Het is volgens het bouwconcern ‘complotdenken’. ,,Er is een fout gemaakt en we hebben de situatie meteen veilig gemaakt.’’ Dat was volgens BAM niet bedoeld om wantoestanden onder het tapijt te vegen en het rechercheonderzoek te misleiden. Later vandaag komen de raadsmannen van beide bouwbedrijven nog aan het woord om op de strafeis te reageren.

✉ Elke ochtend up-to-date met het laatste nieuws uit Utrecht & omstreken?
Schrijf je hier in!

 WhatsApp ons!

Heb jij een nieuwstip of opmerking? Stuur ons een bericht op 06-52470104 of stuur een email naar: un.stad@ad.nl

Of ga naar de site van Whatsapp en stuur daar je bericht door.

In samenwerking met indebuurt Utrecht

Utrecht