Volledig scherm
Het Joods Oorlogsmonument met daarop de plaquette met de verwijzing naar de website met aanvullingen en correcties. © Jim Terlingen

Opnieuw ernstige fout op joods oorlogsmonument

Opnieuw is er een ernstige fout ontdekt op het Joods Monument in Utrecht. Een vermeld slachtoffer overleefde in werkelijkheid de oorlog.

Uit onderzoek van amateurhistoricus Jim Terlingen en van Erik-Jan Kreuze, vrijwilliger in het project Vrijheidsportretten van het Herinneringscentrum Kamp Westerbork, blijkt opnieuw dat een op het monument genoemd slachtoffer de oorlog heeft overleefd. Het gaat om Albert Spanjer, die niet in Sobibor is omgebracht, maar tot in de jaren negentig van de vorige eeuw samen met zijn vrouw in Utrecht woonde.

Westerbork

Al eerder bleken drie namen van slachtoffers ten onrechte op het oorlogsmonument te staan. Spanjer is de vierde. ,,Ik word er moedeloos van. Het gemeentelijk onderzoek dat volgde, nadat eerder tientallen fouten aan het licht kwamen, is niet goed uitgevoerd. Het is onbegrijpelijk dat de gemeente de lijst met joden die in Westerbork aankwamen, niet gebruikt heeft. Alle joden die naar de Duitse vernietigingskampen werden vervoerd, kwamen eerst terecht in Westerbork. Ontdekken we nog meer fouten als we deze lijst van Westerbork naast de 1.239 namen op het monument leggen?’’, vraagt Terlingen zich af.

Quote

Het is onbegrijpe­lijk dat de gemeente de lijst met joden die in Westerbork aankwamen, niet gebruikt heeft

Jim Terlingen, amateurhistoricus

In het gemeentelijk rapport wordt als aanvulling wel vermeld dat Albert Spanjer niet in het concentratiekamp Sobibor op 1 maart 1945 om het leven is gebracht, maar dat hij op 1 maart 1945 in Utrecht is overleden. Die correctie blijkt niet juist. Uit nader onderzoek blijkt dat Spanjer op 14 maart in Westerbork aankwam, maar niet gedeporteerd is. Na de oorlog keerde hij terug in Utrecht, waar hij woonde aan de Professor Reinwardtlaan. Volgens verre familieleden zouden Spanjer en zijn vrouw in de jaren negentig zijn overleden.

Onlineaanvulling

De gemeente Utrecht heeft in maart van dit jaar 69 fouten op het Joods Monument Utrecht, dat aan de Johan van Oldenbarneveltlaan bij het Spoorwegmuseum staat, online hersteld. Geboortedata, familienamen, plaatsnamen en andere persoonsgegevens bleken onjuist. Op het monument is een plaquette geplaatst met een verwijzing naar de website www.joodsmonumentutrecht.nl waar aanvullingen en correcties staan vermeld. 

Voor het realiseren van het monument dat in 2015 werd onthuld, is 180.000 euro beschikbaar gesteld.

In samenwerking met indebuurt Utrecht

Utrecht