Volledig scherm
De Brits-Indiase schrijver Salman Rushdie komt in september naar Utrecht. © anp

Organisatie literatuurfestival: dreiging bij komst Salman Rushdie naar Utrecht ‘sluimerend’

Pas pal voor de komst van Salman Rushdie op 19 september naar Utrecht wordt duidelijk welke veiligheidsmaatregelen nodig zijn. Er rust nog altijd een doodvonnis op de Brits-Indiase schrijver, in 1989 opgelegd door de Iraanse ayatollah Khomeini.

Directeur van het Literatuurhuis, Michaël Stoker, de organisator van het International Literature Festival Utrecht (ILFU), zegt dat de doodsdreiging is afgenomen. Hij vergelijkt de komst van de omstreden auteur met het bezoek van de Franse schrijver Michel Houellebecq drie jaar geleden aan Utrecht. ,,De AIVD maakt een inschatting over de veiligheidsrisico’s, waar de organisatie zich aan moet houden.’’

Salman Rushdie (71) werd beroemd door zijn boeken Middernachtskinderen en De Duivelsverzen. Naar aanleiding van dat laatste werk in 1989 sprak de Iraanse hoge geestelijke ayatollah Khomeini een doodvonnis uit, waardoor hij kon worden vervolgd door islamieten. Rushdie zat tien jaar ondergedoken en staat permanent onder Britse politiebescherming. Ten minste één bomaanslag mislukte.

Stoker: ,,Michel Houellebecq verkeerde in eenzelfde situatie. Hij stond op de cover van het satirische blad Charlie Hebdo op de dag dat er een aanslag op de redactie werd gepleegd. Al zijn afspraken in Frankrijk zegde hij toen af; alleen voor het literatuurfestival City2Cities in het oude postkantoor in Utrecht maakte hij een uitzondering. Hij wilde niet zwichten voor de terreurdreiging.’’

Explosieven

,,De AIVD vond zijn optreden in Utrecht niet onverantwoord. Pas drie dagen voor zijn komst werden de maatregelen bekendgemaakt. De nationale politie heeft het postkantoor van tevoren met honden doorzocht op explosieven. Ook waren er mensen van de AIVD die hele dag aanwezig. Van een paspoortcontrole is afgezien’’, zegt Stoker.

Was de dreiging tijdens het optreden van Houellebecq acuut, de komst van Rushdie schat Stoker minder risicovol in. ,,Iran heeft als land na de dood van Khomeini officieel afstand genomen van de fatwa tegen Rushdie. De dreiging is nu sluimerend. Hij geeft ook vaker publieke optredens.’’ Toch hebben conservatieve haviken in Iran nog in 2016 de prijs op zijn hoofd verhoogd met 600.000 dollar, zo meldde het staatspersbureau Fars News.

Rushdie komt naar TivoliVredenburg tijdens een avond waarop schrijvers, filosofen en wetenschappers praten over het thema ‘helden en schurken’. Van 19.00 tot 20.00 uur wordt Rushdie geïnterviewd over zijn nieuwste boek. Meteen daarna reist hij terug naar Schiphol. Stoker is vereerd en dankbaar dat de schrijver naar Utrecht komt. ,,Rushdie is de popster onder de schrijvers. Min of meer tegen wil en dank. Ook buiten de literatuur is hij bekend.’’

In samenwerking met indebuurt Utrecht

Utrecht