Prinses Beatrix luidt de scheepsbel en opent derde kolk van ‘haar’ sluizencomplex in Nieuwegein

VideoMet een paar flinke rukken aan een koperen scheepsbel opende prinses Beatrix vanmiddag de derde kolk van het naar haar vernoemde sluizencomplex in Nieuwegein.

Dat deed de prinses in de stromende regen. De regen deerde haar niet om daarna uitgebreid toe te kijken bij het schutten van de eerste schepen in de nieuwe kolk. Voorop voer de RWS59 ir. Josephus Jitta, vernoemd naar de architect van de monumentale dubbele schutsluis. Toen volgde de Terra Nova, een historisch schip uit de jaren 30, waarin de oorspronkelijke Prinses Beatrixsluis werd aangelegd. Als derde voer Time is Money de derde kok in, een parlevinker die schippersvrouwen van hun boodschappen voorzag. Het vierde schip was de Antonie, een modern schip van 110 meter uit Vreeswijk. De gigantische Vlissingen (lengte 135 meter) sloot de rij. 

Vooral om deze laatste categorie XL-binnenvaartschepen ruimer baan te geven, was het nodig de Prinses Beatrixsluis te voorzien van een derde en grotere kolk. ,,We willen meer transport van de weg af en het water op’’, aldus verkeersminister Cora van Nieuwenhuizen, die de prinses vergezelde bij de officiële opening. ,,Dan moeten we dat ook faciliteren. Dit is bovendien goed tegen de filevorming. Daarmee draagt de binnenvaart eveneens bij aan een verbetering van de luchtkwaliteit.’’

De tekst loopt door onder de foto

Volledig scherm
De Prinses Beatrixsluis was in 1938 het eerste bouwwerk dat naar de toen pasgeboren prinses werd genoemd. © ANP

De Prins Beatrixsluis is een belangrijke schakel in de beroepsgoederenvaart tussen de havens van Amsterdam en Rotterdam. Jaarlijks passeren 50.000 schepen. Die zijn alleen maar groter geworden, in omvang én in getal. Dat leidde zeker de laatste jaren tot oplopende wachttijden bij de sluis. Uitbreiden was nodig om te voorkomen dat het complex een knelpunt zou worden.

Quote

Dit heeft een paar centen gekost, maar die gaan we zeker terugver­die­nen. Deze extra kolk is goed voor de nationale economie

Remko Meeuwsen, schipper

,,Dit heeft een paar centen gekost, maar die gaan we zeker terugverdienen. Deze extra kolk is goed voor de nationale economie’’, volgens schipper Remko Meeuwsen. Hij is één van de genodigden die prinses Beatrix ontvangen in een grote tent naast de kolk. Meeuwsen kent de sluis bovendien als zijn eigen broekzak. ,,Ik heb vroeger op het Schippersinternaat in Vreeswijk gezeten. Ik heb als kind hier net buiten de sluis nog gezwommen. En nu vaar ik hier zeer geregeld doorheen als kapitein op een grote tanker, die 6,5 miljoen liter benzine vervoert naar de haven van Amsterdam. Dat is natuurlijk geen transport dat je even kwijt kunt op de weg.’’

De aanleg van de derde sluiskolk heeft een kleine drie jaar geduurd. Het Lekkanaal is ter plaatse ook verbreed. Onder grote publieke belangstelling zijn in die periode onder meer enkele oude kazematten verplaatst om ruimte te maken. Ook het inhijsen van de gigantische, in China gemaakte sluisdeuren (490.000 kilo, 28 meter breed, 14 meter hoog en 6,25 meter dik) bracht vorig jaar veel publiek op de been.

Attractie

,,De aanleg van de derde sluiskolk is uitgegroeid tot een soort publieksattractie’’, aldus de Nieuwegeinse burgemeester Frans Backhuijs. Zeker op mooie dagen in het weekend stapten veel nieuwsgierigen op de fiets om de voortgang van het megaproject te gaan bekijken. Dat deed Backhuijs zelf ook geregeld. ,,Ik hoop dat de sluis nu ook een attractie blijft.’’

Prinses Beatrix was bijna 81 jaar geleden nog maar net geboren, toen de Beatrixsluis in maart 1938 werd geopend. Ook toen betrof het een grote sprong voorwaarts voor de nationale binnenvaart, maar die werd destijds in Vreeswijk met gemengde gevoelens ontvangen. Voortaan gingen de schepen immers niet meer dwars door het dorp, maar voeren zijn eromheen. De vele kruideniers en bakkers in het dorp, vooral aan de Handelskade, zagen daarmee hun klandizie voorbijvaren.

De Beatrixsluis is een rijksmonument. De witte dijkhuisjes die er staan, mochten dan ook niet worden gesloopt. Vroeger woonde hier personeel, nu wordt vanuit de huisjes het technisch zeer geavanceerde complex aangestuurd. De bewoners zijn elders gehuisvest. Henri Vogels heeft er 35 jaar gewoond en vertrok met pijn in het hart. ,,Hoewel het de laatste jaren wel erg druk en ook lawaaiig was geworden. Je moet daarbij ook bedenken, dat de schepen 7 dagen per week en 24 uur per dag voorbijkomen.’’ Vogels woont nu een paar kilometer verderop, met uitzicht op de sluis bij Hagestein. En ook de Prinses Beatrixsluis laat hij niet helemaal los: hij blijft verbonden als adviseur veiligheid en geeft er rondleidingen.

Tot 4 maart wordt nog proefgevaren door de derde sluiskolk. Daarna gaat hij ook formeel open. De twee oude sluiskolken worden daarna gerenoveerd. Dat werk gaat nog enkele maanden in beslag nemen.

Handje

Net als zeshonderd belangstellenden langs de kolk, had het slechte weer ook op het humeur van schipper Meeuwsen uit Nieuwegein nauwelijks een nadelig effect. ,,Toen het sluizencomplex 50 jaar oud was, in 1988, zat ik als jongetje op het Schippersinternaat. Bij de feestelijkheden die er toen waren, had ik gehoopt om Beatrix een handje te mogen geven. Maar de toenmalige koningin kwam niet. In haar plaats kwam de commissaris van de Koningin. Dat heb ik altijd jammer gevonden. Maar vandaag heb ik haar alsnog die hand kunnen geven.’’

Volledig scherm
Prinses Beatrix opent een schutkolk in de naar haar genoemde sluis in het Lekkanaal. © ANP

In samenwerking met indebuurt Utrecht

Utrecht