Volledig scherm
De boten aan het Zandpad zijn sinds medio 2013 dicht. © Erik van 't Woud

'Prostituees Zandpad te zwaar gestraft'

De sluiting van de prostitutieboten op het Zandpad was buitenproportioneel. De misstanden die er waren, staan in geen verhouding tot de consequenties die dit heeft op de 300 prostituees die er werkten.

Dat stelt Dina Siegel, hoogleraar criminologie aan de Universiteit van Utrecht, vooruitlopend op de publicatie in mei van haar onderzoek 'Closing brothels, is closing eyes' (bordelen sluiten, is ogen sluiten).

Siegel volgde 30 vrouwen vanaf het moment dat voormalig burgemeester Aleid Wolfsen in het voorjaar van 2013 de seksboten liet sluiten, omdat de gemeente aanwijzingen had van mensenhandel.

Geen mensenhandel
Net zoals de exploitanten al jaren roepen, komt ook Siegel tot de conclusie dat er géén sprake was van mensenhandel (uitbuiting, geweld en gedwongen prostitutie). ,,Een meerderheid van de vrouwen heeft niets gemerkt van handelaren en georganiseerde misdaad,'' zegt ze. ,,Ik ontken niet dat er misstanden waren en enkele strafzaken, maar dat is nog geen reden om er 300 vrouwen collectief voor te straffen.''

Schulden
Dat het niet goed gaat met de prostituees, staat wel vast, meent Siegel, die naar eigen zeggen een vertrouwensband opbouwde met 30 van hen. ,,Het was een onverantwoordelijk besluit van de gemeente. Uit ons onderzoek blijkt dat het heel erg slecht gaat met de vrouwen. Niet alleen in financieel opzicht, maar ook in morele zin en met hun gezondheid. Ze hebben schulden, ze zitten met een hypotheek en moeten kinderen onderhouden.''

Siegel concludeert dat de gemeente Utrecht hopeloos voorbij is gegaan aan het respect voor de vrijwillige prostitutie. ,,In 2000 werd de prostitie gelegaliseerd in Nederland. Dat was belangrijk, want daarmee werd er juist een onderscheid gemaakt tussen mensenhandel en vrijwillige prostitutie. Utrecht heeft die totaal verschillende fenomenen als een synoniem gezien - precies in tegenstelling tot de bedoeling van die wet.''

Signalen
Naast de vrouwen sprak Siegel voor haar onderzoek ook met klanten, hulpverleners en justitie. ,,Door de gemeente worden de exploitanten vaak genoemd als verantwoordelijke. Maar dat is te makkelijk om te zeggen. De vrouwen komen met talloze hulpinstanties in contact, zolas de GGD, die zouden ook signalen moeten hebben opgevangen.''


In samenwerking met indebuurt Utrecht

Utrecht