Volledig scherm
Jonge kinderen bevolken de bieb in Vianen tijdens de opening van Boekstart, al in 2011. Wijk bij Duurstede sluit daarop als laatste aan in de provincie. © Astrid Pel

Taalachterstand? ‘Aanpak moet beginnen bij baby’s’

Als laatste van de regio Zuidoost-Utrecht doet nu ook Wijk bij Duurstede mee aan het project Boekstart, waarbij nieuwbakken ouders worden aangespoord meer te communiceren met hun baby. Begin september werden de eerste brieven eruit gestuurd.

Het project ging ongeveer acht jaar geleden van start en werd betaald vanuit subsidiegelden. Uit onderzoek blijkt namelijk dat kinderen bij wie thuis nauwelijks wordt gepraat of gezongen een taalachterstand oplopen. ,,Onze andere gemeentes, Rhenen, Utrechtse Heuvelrug en Renswoude, doen al mee sinds 2012, maar Wijk bij Duurstede hikte aan tegen de subsidie’’, zegt Helma Bouman, programmacoördinator van de Z-O-U-T-bibliotheken. ,,Daar vonden ze het heel belangrijk om te kijken naar de meerwaarde van het project. Maar een van de beleidspunten is het voorkomen van taalachterstanden, dus is er nu toch ‘ja’ gezegd.’’

Communiceren

Boekstart is een samenwerking tussen bibliotheek, gemeente en het consultatiebureau: de gemeente stuurt brieven naar de ouders; die kunnen in de bibliotheek een oranje koffertje ophalen met een bad- of knisperboekje en een cd erin. Bij het consultatiebureau wordt in de gaten gehouden hoe ver een kind is en wordt er bewustwording gecreëerd over het belang van communiceren. Volgens Bouman lopen zelfs peuters soms al achterstanden op omdat er in hun gezin amper wordt gepraat.

Als er weinig met een baby wordt gepraat, komt dat volgens de projectcoördinator omdat het beeld bestaat dat een kind pas gaat lezen op de basisschool, terwijl ook de beginjaren cruciaal zijn. Juist dan worden in de hersenen allerlei verbindingen gelegd door het horen van woorden. ,,De gemeente investeert ook in taalhuizen voor analfabeten, maar eigenlijk moet je al beginnen bij baby’s, peuters en kleuters’’, aldus Bouman.

Taalachterstand voorkomen

,,Er is continu aandacht voor taal en er wordt steeds meer onderzoek naar gedaan. Dat komt omdat we in een kennismaatschappij leven. Toch wordt de taalachterstand steeds groter. Daar verbaas ik me dan over. Dat proberen we nu te voorkomen’’, zegt Bouman.

De bibliotheek is hier een belangrijke schakel in, omdat het belangrijk is om te laten zien hoe groot het aanbod aan boeken is en hoe belangrijk het voor een kind is om te lezen. In boeken komen bijvoorbeeld heel andere woorden voor dan in spreektaal, waardoor kinderen later makkelijker begrijpend lezen. En dat is volgens Bouman een basisvaardigheid, want tegenwoordig moet iedereen heel veel lezen vanwege de computer en telefoon.

Nooit in de bieb

Bouman kreeg in de bibliotheek in Wijk diverse mensen naar zich toe die nog nooit in de bieb waren geweest en zich verwonderden over het aanbod. ,,Maar dat wil je ook; laat mensen maar zien dat er wat te halen valt.’’

Toch zit niet iedereen op het koffertje te wachten; landelijk wordt ongeveer 33 procent van de koffers opgehaald. Het streven van bibliotheek Z-O-U-T is minstens de helft, maar uit het jaarverslag bleek dat ook zij rond het landelijk gemiddelde zaten. In Wijk bij Duurstede lijkt het vooralsnog beter te gaan. Bouman: ,,De gemeente heeft begin september de eerste brieven verzonden en de eerste twee weken liepen storm, maar de eerste meting moet nog komen.’’

In samenwerking met indebuurt Utrecht

Utrecht