Volledig scherm
TivoliVredenburg. © ANP

Utrecht blundert volop met TivoliVredenburg

De gemeente Utrecht stapelde fout op fout rondom de verlieslijdende cultuurtempel TivoliVredenburg. Dat concludeert de Utrechtse Rekenkamer in een ongemeen scherp rapport dat vandaag is gepubliceerd.

BijlageDownload

Met 160 miljoen euro viel de bouw van het prestigieuze paleis al ruim 50 miljoen duurder uit dan begroot. Ondanks een jaarlijkse gemeentesubsidie van ruim 8 miljoen euro stevent TivoliVredenburg alsnog af op een structureel exploitatietekort van 1,7 miljoen euro.  Volgens de Rekenkamer zal het lastig zijn om die financiële tekorten een halt toe te roepen.

Het ging al mis tijdens de voorbereidingen van het gebruik van het complexe gebouw met vijf muziekzalen. In het oprichtingsbestuur van de stichting, die de organisatie moest opstarten, namen de toenmalige cultuurwethouder Frits Lintmeijer en gemeentesecretaris Maarten Schurink plaats. De wethouder gaf hiermee een organisatie subsidie waarin hij zelf bestuurder was. Dit 'dubbele-petten-probleem' zorgde volgens de rekenkamer niet alleen voor een ongemakkelijke situatie, maar staat ook op gespannen voet met de regels.

Ook heeft de gemeente te weinig controle gehad op het bouwproces, waardoor het huidige financiële debacle kon ontstaan. De nieuwe organisatie (de huidige stichting TivoliVredenburg) kwam te laat van de grond en was daardoor onvoldoende betrokken bij het bouwproces. Daarnaast heeft de gemeente zich in een financieel te afhankelijke situatie geplaatst door de eerste tien jaar garant te staan voor het betalen van huurverhogingen die TivoliVredenburg niet kan betalen. De Rekenkamer spreekt van een 'complexe subsidierelatie'.

Bedrijfsplan
De onderzoekers adviseren een goed bedrijfsplan te maken waarbij TivoliVredenburg niet de hand ophoudt bij de gemeente voor extra geld. Daar moet vervolgens een second opinion op komen. Het peperdure gebouw staat overdag grotendeels leeg, terwijl zalen verhuurd kunnen worden voor bijvoorbeeld zakelijke bijeenkomsten. Tivolidirecteur Frans Vreeke zei voor de opening dat het gebouw 'iedere dag moet leven met op sommige dagen 7 of 8 concerten'. 

De politieke raadsfracties zitten met de handen in het haar over een oplossing voor de aanhoudende miljoenentekorten. Zij willen in ieder geval niet dat de tekorten bij de muziektempel ten koste gaan van de kleine culturele instellingen in de stad. Een commissie onder leiding van Carolien Gehrels, ex-wethouder cultuur van Amsterdam, buigt zich sinds kort onder meer over de vraag hoe de organisatie commercieel succesvoller kan worden. Dit onderzoek, verwacht in mei volgend jaar, kost maximaal 2 ton. 

Lessen
In een reactie laat het college van burgemeester en wethouders weten dat het rapport 'relevante informatie en lessen voor de toekomst bevat'. Het stadsbestuur wijst op de complexe omstandigheden bij het tot stand komen van het gebouw en de nieuwe organisatie. ,,Het rapport levert een bijdrage aan het toewerken naar een reguliere verhouding tussen de gemeente en cultureel ondernemer TivoliVredenburg, een verhouding zoals die ook met de andere culturele instellingen in de stad bestaat.''

In samenwerking met indebuurt Utrecht

Utrecht