Utrechtse politiek hevig verdeeld over loting sociale huurhuizen: ‘Een woning is geen lot uit de loterij’

Door het percentage te verlagen ontzeg je de meest kwetsbare groep op de woningmarkt, de jongeren met een laag inkomen, een kans op een betaalbare huurwoning

Maarten Koning,Lijsttrekker D66

Volgende week donderdag stemt de raad over dit voorstel, dat lang niet bij alle partijen op enthousiasme kan rekenen. D66 bijvoorbeeld, de tweede grote partij van de stad, wil juist aan die 20 procent vasthouden, omdat volgens hen anders jongeren (met een relatief korte inschrijfduur) nóg minder kans maken op het vinden van een huis. ,,Door het percentage te verlagen ontzeg je de meest kwetsbare groep op de woningmarkt, de jongeren met een laag inkomen, een kans op een betaalbare huurwoning’’, aldus lijsttrekker Maarten Koning.

Jongeren vallen volgens Koning zonder de lotingsmogelijkheid simpelweg tussen wal en schip. ,,De gemiddelde wachttijd voor een woning in de gemeente is inmiddels opgelopen tot twaalf jaar. Dat zou betekenen dat deze jongeren tot hun 30ste bij hun ouders moeten blijven wonen voordat ze genoeg wachttijd hebben gespaard en in aanmerking komen voor een sociale huurwoning. Anders zijn ze aangewezen op de dure huurmarkt waarin heel hoge bedragen gevraagd worden voor kamertjes en appartementen.’’

Geluk en pech

Maar daar denkt de grootste coalitiepartij GroenLinks toch weer anders over. Want waar loting de slaagkans voor mensen met een korte inschrijfduur vergroot, wordt die juist weer voor anderen kleiner. ,,Wij zijn voor minder loten’’, zegt raadslid Floor de Koning. ,,Een woning is geen lot uit de loterij. Waar sommige mensen geluk hebben door dan al snel een woning te krijgen, zullen andere mensen de pech hebben van nog jaren lánger te moeten wachten. Het is eerlijker als iedereen even lang wacht op een woning; dan weet je ook waar je aan toe bent.’’

Ook oppositiepartij de PvdA denkt er zo over. Raadslid Bülent Isik noemt het anders ‘een oneerlijk systeem’ voor diegene die al vijftien of twintig jaar op de wachtlijst staan. ,,Loting is sowieso een lapmiddel. Het is belangrijk om meer studentenhuisvesting te bouwen. Wij vinden dat hiervoor ook een belangrijke verantwoordelijkheid ligt bij de Universiteit Utrecht, die grondposities heeft in de stad. Op het moment dat je genoeg woningen, voor onder meer studenten, beschikbaar hebt, heb je de lotingsregeling überhaupt niet langer nodig.’’

Corporaties tegen verlagen lotingspercentage

Een meerderheid van de raad lijkt het plan om het percentage de verlagen te gaan steunen. De Stichting Utrechtse Woningcorporaties (STUW) heeft de raad echter geadviseerd juist níet in te stemmen. Volgens hen is de stijgende gemiddelde wachttijd en dalende slaagkans niet te wijten aan loting, maar wordt dit veroorzaakt door minder aanbod en een sterk gestegen aantal (actief) woningzoekenden. Om te voorkomen dat jongeren tot hun 30ste bij hun ouders moeten wonen, willen zij dat het lotingspercentage van 20 procent gehandhaafd blijft.

,,Ik twijfelde geen moment en heb de woning genomen,’’ zegt Esmani Fajr, die sinds oktober in zijn nieuwe huis woont. Hij is er nog steeds erg blij mee en realiseert zich dat hij erg veel geluk heeft gehad. ,,Ik stond vanaf mijn 18de ingeschreven, maar dat was zonder loting te kort geweest om aan een sociale huurwoning te komen. Ik bekijk het dan ook van twee kanten. Het is wellicht oneerlijk voor diegene die al langer wachten, maar heel veel jonge mensen in allerlei situaties zijn op een gegeven moment ook toe aan een woning. Loting geeft jongeren zo ook kans op woonruimte.’’