Volledig scherm
De alFitrah-moskee © anp

Vernietigend rapport: alFitrah-moskee belemmert deelname aan Nederlandse samenleving

De alFitrah-moskee in de Utrechtse wijk Overvecht heeft kenmerken van een sekte. Ze ontmoedigt de aansluiting van bezoekers bij de Nederlandse samenleving en er is sprake van een  intimiderende en autoritair uitgedragen salafistische leer.

Dat staat in een vandaag gepubliceerd vernietigend rapport van het Verweij Jonker Instituut (VJI) over de effecten van de moskee en daaraan verbonden instellingen op bezoekers en leerlingen.

Het onderzoek van het VJI is het tweede naar de gang van zaken bij en de effecten van de orthodox islamitische alFitrahmoskee. Drie jaar geleden publiceerde het sociaal wetenschappelijk instituut al een kritisch rapport, voornamelijk over het islamitisch buitenschools onderwijs. De gemeenteraad vond dat te beperkt en eiste een diepgaander rapportage.

Psychologische schade

De onderzoekers stellen nu vast dat alFitrah en ook de hulpverleningstak Al Istiqaamah in belangrijke mate drijven op onderdompeling van bezoekers in de fundamentalistische leer en opname in het sociale netwerk van de moskee. Zij geven verder aan dat toeleiding naar relevante reguliere zorg wordt vertraagd of zelfs geblokkeerd, wat psychologische schade kan veroorzaken. 

Daarnaast baart het de onderzoekers zorgen dat alFitrah bepaalde groepen benadert die vatbaar kunnen zijn voor haar boodschap. Het gaat daarbij om bijvoorbeeld criminele jongeren of slachtoffers van loverboys. AlFitrah biedt deze groepen zingeving, een identiteit en een ‘veilige thuishaven’. Dit kan volgens het VJI wel leiden tot afglijden naar fundamentalisme.

Salafistische denkbeelden

AlFitrah is vooral met haar hulpverleningstak Al Istiqaamah in een gat gesprongen dat andere hulpverleners in de stad hebben laten vallen. Daar is onvoldoende aandacht voor de religieuze component, stellen de onderzoekers van het Verweij Jonker Instituut.

AlFitrah biedt haar doelgroep een veilige haven en saamhorigheid. De moskee draagt met de opvang van probleemjongeren wél bij aan het tegengaan van ontsporing en overlast in de wijk, onderstrepen de onderzoekers. Ze voegen daar wel direct aan toe dat het risico op afglijden naar radicale salafistische denkbeelden op de loer ligt.

Reactie gemeente

Het gemeentebestuur geeft in haar reactie op het rapport aan vernieuwend religieuze educatie te willen ondersteunen, alsook zorginstellingen die oog hebben voor het belang van religie. Voorts tekent het college erbij aan geen middelen te hebben om direct tegen alFitrah op te treden omdat de instelling niet valt onder de zogeheten bibob-toets naar risico’s op criminele activiteiten en ook niet vergunningplichtig is.

De Utrechtse burgemeester Jan van Zanen is niet verrast door de uitkomsten van het onderzoek. ,,Maar het beeld is toch wel ontluisterend. Ik word daar niet blij van. Het is nu goed opgeschreven.” Van Zanen zegt helaas de instrumenten te missen om direct in te kunnen grijpen op misstanden. ,,Ze hebben geen vergunning nodig en krijgen geen subsidie. Zodra ze die aanvragen, laat ik de bibob erop los.” Dat is de justitiële toets of bij ondernemers of bestuurders risico bestaat op criminele betrokkenheid. tegen alFitrah loopt ook nog altijd een Fiod-onderzoek naar mogelijke witwaspraktijken.

De alFitrahmoskee wilde niet reageren.

In samenwerking met indebuurt Utrecht

Utrecht