Volledig scherm
Achter het voormalige notarishuis werd meters diep een waterput, gemaakt van een wijnvat, aangetroffen. © FotoMeulenhof

Archeologie in Veldhoven: Oud wijnvat werd waterput

VELDHOVEN - Archeolologisch onderzoek achter het oudste huis van Veldhoven bracht een waterput aan het licht, gemaakt van een wijnvat uit de 14de eeuw.

Het statige pand aan de Dorpstraat 25 wisselde afgelopen jaar van eigenaar. Een onderzoek naar de bouwgeschiedenis van het rijksmonument leidde tot een verrassende uitkomst. Het voormalige notarishuis is meer dan waarschijnlijk het oudste huis binnen de gemeente Veldhoven. Uit jaarringenonderzoek van monsters uit eiken moerbalken bleek dat deze uit 1438 stammen.

Broeren & Das Bouwbedrijf, eigenaar van het pand, gaat aan de achterzijde ervan een zestal appartementen met daaronder een parkeerkelder realiseren. Daarvoor moest onder meer een archeologisch onderzoek worden uitgevoerd. Eind augustus werden proefsleuven gegraven. Archeoloog Tom Hos van Econsultancy uit Boxmeer was daarbij aanwezig. "We troffen er twee waterputten aan en een aantal paalgaten. De paalgaten duiden op de voorganger van dit huis. Een derde deel van het grondplan treffen we hier aan op de plaats waar de parkeerkelder komt. De rest van de voorganger ligt onder het naastliggende pand."

Uitgraven

Na het plaatsen van damwanden startte afgelopen vrijdag het uitgraven van de parkeerkelder. De kraanmachinist liet daarbij de waterputten in het indrukwekkende gat intact. Eén put blijkt van baksteen uit de achttiende eeuw en is archeologisch minder interessant. ,,De houten put ligt vier meter onder het maaiveld. We hebben hem met schep en troffel schoongemaakt. De put blijkt gemaakt te zijn van een oud wijnvat van twee meter hoog. In het vat zit ook een tapgat. De twintig duigen werden bijeengehouden door hoepels van wilgenhout. De hoepels leken intact, maar bleken zo ver vergaan dat ze bij het oppakken uit elkaar vielen", legt Hos uit.

Plaggen

Tijdens het onderzoek blijkt dat de put in drie fasen is ontstaan. Het onderste wijnvat is op enig moment in elkaar gezakt, vermoedelijk door de zijwaartse druk. Er is toen een nieuw vat bovenop gezet. Die trof later hetzelfde lot. In de laatste fase was er sprake van een put waarbij de wanden opgebouwd zijn uit plaggen. De duigen zijn inmiddels ingepakt.

Hos: "De houtsoort moet nog worden vastgesteld. Wat we er verder mee gaan doen, moet nog bezien worden."

Pijlpunt

De vondsten duiden op bewoning van de locatie nog voordat het notarishuis er stond. Zo stuitten de onderzoekers ook op een vuurstenen pijlpunt uit de Bronstijd. "Dit zijn wel bijzondere vondsten. Zo'n wijnvat vertelt wat over de mensen die hier gewoond hebben. Vaak vinden we alleen maar wat scherven." En ook die kwamen naar boven. "Het zijn scherven van Vlaams hoog versierd aardewerk uit de periode 1300 tot 1400. Vermoedelijk zijn ze van luxe kannen waaruit water of wijn werd geschonken."