Nicole Pluim en Tinus de Kam.
Volledig scherm
Nicole Pluim en Tinus de Kam. © Sven Menschel

De bijzondere band tussen schrijver Martinus en illustrator Nicole: ‘Eerst schrok ik wel’

WAGENINGEN - In ‘De rollator van mevrouw Bloem’ bundelde Martinus de Kam 25 van zijn verhalen, Nicole Pluim verzorgde de illustraties. ,,In een kort verhaal moet alles erop gericht zijn om met weinig woorden veel te zeggen.’’

Nicole Pluim en Tinus de Kam.
Volledig scherm
Nicole Pluim en Tinus de Kam. © Sven Menschel

Zijn kindertijd in Zeeland was voor Martinus de Kam een inspiratiebron voor enkele verhalen uit ‘De rollator van mevrouw Bloem’, net als de jaren die hij later in Afrika woonde. ,,Vaak gaan mijn verhalen over verlangen.’’ 

Bijvoorbeeld over een Russische zeeman die in Amsterdam een meisje ontmoet, maar altijd nog naar de zee verlangt. ,,Zo draait ‘De held van Wageningen’ om een man die al zijn hele leven held wil worden’’, vertelt De Kam.

Met schrijven begon de Wageninger nadat hij met pensioen ging. ,,Ik koos voor korte verhalen, omdat ik dacht dat het makkelijker was dan een dik boek.’’

Dat bleek toch behoorlijk tegen te vallen. ,,Je hebt maar beperkte ruimte en kunt de personages dus niet erg uitdiepen. Alles moet erop gericht zijn om met weinig woorden veel te zeggen. Wat ik ook belangrijk vind, is dat de lezer er na afloop nog over blijft nadenken.’’

‘De eenheid ben jij’

Een docent aan de schrijversvakschool vergeleek dat volgens De Kam eens met een bekend schilderij van Edward Hopper, waarbij een vrouw op een bed door een open raam naar buiten kijkt. ,,Je ziet niet wat zij ziet en denkt: waar kijkt zij naar? Je moet een kort verhaal op zo’n manier schrijven, dat de lezer zich afvraagt hoe het verder gaat.’’

Martinus de Kam oogstte succes met zijn verhalen. ,,Een aantal werd in tijdschriften en verzamelbundels gepubliceerd en ik heb er enkele voorgelezen bij VPRO radio. Het zijn vrolijke, soms hilarische, maar ook serieuze of akelige verhalen.

Wat dat betreft zit er geen eenheid in de verhalenbundel. De uitgever bij Gopher zei: de eenheid is dat jij ze allemaal geschreven hebt.’’

Quote

Toen Martinus vroeg of ik de illustra­ties wilde maken bij zijn verhalen­bun­del, schrok ik wel.

Nicole Pluim

‘Nicole heeft altijd een boekje bij zich’

Voor ‘De rollator van mevrouw Bloem’ heeft De Kam zijn verhalen herschreven, uitgebreid of ingekort. Vervolgens benaderde hij de Wageningse tekenares Nicole Pluim om de illustraties in het boek te verzorgen.

,,We kennen elkaar al jaren. Een keer wandelden we in het stuifzand. Nicole heeft altijd een boekje bij zich om in te tekenen. Terwijl zij zat te tekenen, had ik eigenlijk niks te doen en begon dus maar een gedichtje te schrijven. Zo kwamen we op het idee om samen te werken’’, vertelt De Kam.

Het duo maakte een serie inkttekeningen met gedichten, die momenteel in de Wageningse bibliotheek hangt. ,,Toen Martinus vroeg of ik de illustraties wilde maken bij zijn verhalenbundel, schrok ik wel. Een boek illustreren is toch een vak apart’’, zegt Nicole Pluim. 

‘Ze wekken nieuwsgierigheid op’

Het feit dat het om een boek voor volwassenen ging, maakte de opdracht volgens haar extra lastig. ,,In een kinderboek ondersteunt de tekening het verhaal, maar in een boek voor volwassenen moet je niet te veel weggeven’’, zegt ze.

De illustraties staan steeds aan het begin van elk hoofdstuk. ,,Die wekken de nieuwsgierigheid op en nodigen uit om te lezen’’, aldus De Kam.

De samenwerking is het duo goed bevallen, al liggen er vooralsnog geen plannen voor een vervolg. Pluim: ,,Ik werk graag in mijn eentje, maar door samen te werken heb ik toch feedback gekregen waarmee ik verder kom. Dat is echt een meerwaarde, want het werk wordt er beter van.’’

kader

‘Ik wilde ook iets van mezelf toevoegen’
Nicole Pluim illustreerde ook gedichten van Martinus de Kam. Op zijn beurt maakte hij gedichten bij haar tekeningen. ,,Het lastige was dat ik toch mijn eigen associaties had”, zegt Pluim. ,,Ik wilde Martinus’ gedicht respecteren, maar ook iets van mezelf toevoegen.”

Daarnaast was het voor haar spannend om voor het eerst te illustreren met Oost-Indische inkt. ,,Zodra een streek was gezet, kon ik niks meer corrigeren. Soms moest ik een tekening wel drie keer opnieuw maken.” Niet blij was Pluim met het gedicht dat De Kam maakte bij haar tekening van een bos met sparren. ,,Dat ging over de dood, terwijl ik juist aan het genieten was in het bos. Ik kon me echt niet in het gedicht vinden, dus zei ik: ‘veto, dat verbied ik.’ Toen heeft Martinus er iets anders van gemaakt.”

Vanwege de tijdelijke sluiting van de bibliotheek is de expositie ‘Beeldspraak’ momenteel niet te zien en gaat ook de boekpresentatie niet door.