Volledig scherm
Een still uit Melancholia, de film van Lars von Trier waarin de aarde ten onder gaat omdat er een planeet op botst.

2012 breekt aan. Zal de aarde dit jaar eindelijk ten onder gaan?

Nog een paar dagen en dan breekt het jaar 2012 aan, volgens vele doemdenkers het einde der tijden. Wat is dat toch met het jaar 2012 en hoe uniek is dit jaar?

Volgend jaar rond deze tijd zullen we weten of de alom gevreesde Mayakalender gelijk heeft gehad of dat velen zich druk hebben gemaakt om niets. 2012 is het einde van de kalender van de Maya's, die na vier zonneperiodes weer bij 0 begint. Om precies te zijn op 21 december 2012, aan het eind van de ochtend.

Ook al hebben sommige wetenschappers betoogd dat het een misrekening zou zijn, het aflopen van de Mayakalender wordt door velen gezien als het bewijs dat het einde der tijden nabij is. Reden zelfs om er een film over te maken, 2012, waarin mensen naar de bioscoop worden gelokt met leuzen als: 'Wetenschappers bewezen het, niemand kon het zich voorstellen, maar het zou echt waar kunnen zijn'.  

Nostradamus
Nostradamus heeft 500 jaar geleden al berekend dat 2012 een eindpunt is. In 1555, op de leeftijd van 52 jaar, schreef Nostradamus zijn eerste verzameling profetieën. Vele voorspellingen van Nostradamus zouden al uit zijn gekomen, dus de voorspelling dat 2012 het einde der tijden is, wordt door sommigen gepercipieerd als een feit. Wat zij vergeten is dat hij  ook al de ondergang van de aarde in 2000 zou hebben voorspeld. Het enige feit is dat de kwatrijnen van Nostradamus zo vaag zijn, dat ze op allerlei manieren kunnen worden geïnterpreteerd.

Ook astrologen van allerhande origine verwachten in 2012 een grote ommekeer. Bestaat de mensheid hierna nog, of zijn we ten onder gegaan aan meteorieten, tsunami's, kernrampen, een vernietigende ijstijd, zonnestormen of misschien is het hele financiële stelsel wel geïmplodeerd en gaan we ten onder aan een voedselcrisis en oorlogen? Of zijn we - zoals bijvoorbeeld de Zuid-Koreaanse hoogleraar bedrijfseconomie Hwee-Yong Jang in boek Het Gaia Project 2012 - niet uitgestorven, maar overgegaan in een andere dimensie?

Niet uniek
2012 komt weliswaar in vele apocalyptische voorspellingen voor, maar is daar niet uniek in. Waarschijnlijk was het ondergangsgevoel nooit zo krachtig als rond het jaar 1000. Uit het Bijbelboek Openbaringen komt de profetie dat Christus een 1000-jarig vredesrijk sticht. Met de eeuwen groeide de interpretatie dat die stichting samenviel met Christus' geboorte. Toen het jaar 1000 naderde verwachtten grote groepen de Dag des Oordeels. Velen gaven al hun bezittingen weg en trokken zich terug in de natuur om boete te doen en gezuiverd aan een ander bestaan te beginnen. Bij het naderen van het jaar 1033, een millennium na Christus' kruisiging, werd het einde opnieuw verwacht.

1000, 2000, 10000, welke kalender ook wordt gehanteerd, cijfers verspringen nooit onopgemerkt. We mogen de wenkbrauwen fronsen over onze voorouders aan het eind van het eerste millennium, aan het eind van het tweede was het ook goed mis. Wie wil, kan de ict-experts van deze tijd zien als de priesters van toen: naar hen wordt geluisterd. Aan het eind van de vorige eeuw voorzagen zij de millenniumbug als 1999 zou verspringen naar 0000. Als andere uitgebleven catastrofes is het in de vergetelheid geraakt.

Een overeenkomst dringt zich op: dat idee dat het snel afgelopen zal zijn, dat de mens gestraft gaat worden voor zijn gedrag. Duizend jaar geleden moest hij boeten voor zijn zonden. Nu zal hij boeten voor de roofbouw die hij heeft gepleegd op de aarde en zijn spel met gevaarlijke techniek. En nog een overeenkomst: tot dusver hebben alle visioenen van het einde van de geschiedenis en de laatste maatschappij hun goede afloop gemeen.

Trailer van 2012, de film: