Volledig scherm
Vier hoogleraren uit Leiden zijn verenigd in Athena's Angels. © Athena's Angels

Athena's Angels strijden tegen seksediscriminatie

Vier Leidse hoogleraren hebben zich omgedoopt tot Athena's Angels om de positie van vrouwen op universiteiten te verbeteren. Sinds de lancering deze week stroomt hun website athenasangels.nl vol met reacties.

Volledig scherm
Professor Judi Mesman krijgt regelmatig de vraag hoe zij haar wetenschappelijke carrière combineert met een gezin. ,,Een man krijgt die vraag nooit.'' © Marc de Haan

Legio zijn de voorbeelden en sommigen behoorlijk schokkend. 'Weet je niet wat voorbehoedsmiddelen zijn?', hoort een wetenschapper bij de aankondiging van haar zwangerschap. E-mails ondertekend met kusjes, leidinggevenden die druk uitoefenen één maand zwangerschapsverlof op te nemen in plaats van de wettelijke drie, zijn andere voorbeelden.

Op de Universiteit Leiden kwamen hoogleraren Judi Mesman, Ineke Sluiter, Naomi Ellemers en Eveline Crone elkaar vaak tegen. Vervelende gebeurtenissen passeerden regelmatig de revue in hun gesprekken. ,,We besloten hier iets mee te doen,'' zegt Mesman, directeur van het instituut pedagogische wetenschappen én Athena's Angels.

Opvatting

Volledig scherm
De wetenschappelijke wereld wordt gedomineerd door mannen. Slechts 16 procent van de hoogleraren in Nederland is vrouw. © ANP

Als Athena's Angels strijden ze tegen seksediscriminatie op universiteiten. Ze lanceerden een website waar vrouwelijke wetenschappers incidenten melden via Angel Alerts. Ook adviseren de Angels over zaken als het aantrekken van meer vrouwelijke onderzoekers en het aankaarten van kolfruimtes.

,,De opvatting heerst dat seksediscriminatie niet voorkomt in de wetenschap'' legt Mesman uit. ,,Wetenschappers vinden dat zij objectief oordelen. Bij functieverdelingen beslissen zij op basis van kwaliteit. Want, de gedachte is immers dat alleen slimme mensen op een universiteit zitten. Maar wetenschappers zijn ook mensen met vooroordelen, zoals iedereen.''

Probleem
Mesman maakte ook een aantal incidenten mee. ,,Op een congres wordt gevraagd waar mijn kinderen zijn. Zo'n vraag wordt nooit aan een man gesteld. Ook zou ik, als vrouw, nooit naar het buitenland kunnen vanwege mijn kinderen. Het zijn kleine dingen. Maar toch, dit is tekenend voor het probleem.''

Volledig scherm
Het idee voor Athena's Angels ontstond op de Universiteit Leiden. © ANP

Kinderen

Quote

Op een congres krijg ik de vraag waar mijn kinderen zijn

Hoogleraar Judi Mesman

Ligt de ongelijkheid niet ook aan vrouwen zelf, die kansen laten liggen door te kiezen voor een part timefunctie na de geboorte van hun kinderen? Mesman geeft toe dat ze 'best wat zelfverzekerder mogen worden'. ,,Stel, je hebt een vacature met tien criteria. Een man solliciteert want hij voldoet aan minstens zeven criteria. De vrouw kiest om het niet te doen want ze voldoet niet aan alle eisen.'' Aan de andere kant, vindt Mesman, moet de keiharde ratrace in de wetenschap veranderen. ,,De heersende opvatting is dat je wekelijks 80 uur moet werken om ergens te komen.''

Cultuurprobleem

Uit onderzoek blijkt dat slecht 16 procent van de hoogleraren in Nederland vrouw is. Volgens het Landelijk Netwerk Vrouwelijke Hoogleraren (LNVH) is Nederland hiermee een van de slechtst scorende Europese landen. Alleen België, Cyprus en Luxemburg (het groothertogdom telt maar één universiteit) staan lager. Volgens Lidwien Poorthuis, hoofd bureau van het LNVH, heeft Nederland een cultuurprobleem en is een initiatief als Athena's Angels 'helaas echt nodig'.

Nadenken
,,Ons land lijkt tolerant, maar is het niet. Er is echt een mentaliteitsverandering nodig. Een verplicht quotum van vrouwelijke wetenschappers is geen oplossing, daarmee verander je geen gedrag.'' Het LNVH geeft daarom voorlichting op universiteiten over gelijke behandeling van mannen en vrouwen. Zowel bij leidinggevenden als in de collegezaal. ,,Door jonge wetenschappers vroeg hierover te laten nadenken, hopen we dat het in de toekomst beter zal gaan.''