Volledig scherm
Een deel van de Luwische tekst die gevonden is en waarvoor historicus Fred Woudhuizen de vertaling heeft gevonden. © Archief

Bijzondere teksten van 3200 jaar oud ontcijferd dankzij Fred uit Heiloo

Onderzoekers hebben eindelijk meer zicht op de 'donkere periode' in de geschiedenis, op het einde van de bronstijd. Historicus Fred Woudhuizen uit Heiloo is een van de 20 mensen ter wereld die het Luwisch - een zeer oude taal die in het westen van Anatolië werd gesproken - kan lezen. Hij boog zich over een bijzondere tekst van 3200 jaar geleden.

Volledig scherm
Fred Woudhuizen © RV

Voor de leek is het net alsof er hiëroglyfen staan. Maar Fred Woudhuizen weet beter. Hij bekeek de tekst samen met zijn Zwitserse collega Eberhard Zangerr en kwam tot de conclusie dat het hier gaat om een tekst in het Luwisch, een taal die ruim drieduizend jaar geleden gesproken en geschreven werd. En nog bijzonderder: De tekst gaat over een zegetocht van een toenmalige koning van een zeevolk. En daar is nog weinig over bekend.

Woudhuizen promoveerde in 2006 op deze zeevolkeren en was dus zeer verrast dat de tekst die hij onder ogen kreeg over deze zeerovers ging. ,,Juist omdat we zo weinig weten uit die tijd en uit die omgeving, is het bijzonder om meer over hen te weten te komen.'' Het was zogezegd nog een blinde vlek in onze historie.

De tekst werd gevonden in de nalatenschap van prehistoricus James Mellaart die in 2012 overleed. Het origineel is een stenen reliëf van dertig centimeter breed en dertig meter lang dat in 1878 in het westen van Turkije werd gevonden. De tekeningen, de langste die in zijn soort zijn gevonden, werden nauwkeurig door een Franse archeoloog overgenomen, maar de stenen zelf werden gebruikt voor de bouw van een moskee. Woudhuizen: ,,Daar kunnen we dus niet meer bij. Gelukkig zijn deze tekeningen teruggevonden want ze waren jarenlang kwijt.'' 

Quote

Juist omdat we zo weinig weten uit die tijd en uit die omgeving, is het bijzonder om meer over hen te weten te komen

Fred Woudhuizen

Egypte veroveren

In de eeuwenoude tekst staat onder meer dat de prins een basis stichtte in het huidige Israël.  De man voer samen met zijn krijgers vanuit het westen van Azië om kuststeden te veroveren. Het grootste doel was om Egypte te veroveren, maar dat mislukte. Daarna zette de man de nederzetting op.  ,,Het bevestigde wat we al dachten. Dat is mooi.''

De vertaling en de onderzoekers bevindingen worden in december gepubliceerd in Talanta, een tijdschrif van de Dutch Archaeological and Historical Society. Woudhuizen is nog niet klaar. Er zijn nog meer teksten in het Luvisch gevonden. ,,Minder uitgebreid en minder spectaculair. Maar we zijn blij met alles wat we uit die tijd kunnen bovenhalen.''