Volledig scherm
© RV -

Canadees onderzoek: Kinderenboeken met dieren minder leerzaam

Kinderboeken over dieren zijn minder leerzaam dan kinderboeken over mensen. Dat zeggen wetenschappers aan de universiteit van Toronto na een onderzoek onder kleuters. Volgens de onderzoekers is het voor kinderen moeilijk zich in dieren te verplaatsen en nemen zij de lessen van pluizige hoofdrolspelers daarom minder goed op. 

De onderzoekers hielden een experiment onder 96 kleuters, die elk tien stickers kregen. Als de kleintjes hun plakkertjes wilden delen met kinderen zonder stickers, mochten ze de plaatjes in een envelop stoppen. In het begin zagen maar weinig kinderen dit zitten. Om hen iets te leren over delen, lazen de onderzoekers hen een verhaaltje voor.

Een eerste groep kinderen luisterde naar Little Racoon Learns to Share, een prentenboek over een wasbeertje dat leert zijn spullen te delen. Een tweede groep luisterde naar hetzelfde verhaal, maar nu was de wasbeer een jongetje. Een derde groep kinderen werd ingezet als controlegroep en kreeg een verhaal over zaadjes te horen.

Zodra het verhaal uit was, vroegen de onderzoekers opnieuw of de kinderen hun stickers wilden delen. Kinderen die het verhaal met menselijke personages hadden gehoord, deden dit liever dan de groep die de avonturen van de kleine wasbeer volgde. Zij leken niet veel meer te hebben geleerd dan de controlegroep. Jonge kinderen herkennen zich makkelijker in realistische verhalen en leren hier dus meer van, concluderen de wetenschappers. 

,,Niet de enige manier.''

Quote

Dit betekent niet dat alle kinderen alleen van mensen leren.

Dr. Jacqueline Schenk

Volgens ontwikkelingspsycholoog Dr. Jacqueline Schenk van de Erasmus Universiteit moet deze uitkomst serieus worden genomen. ,,Het is een goed uitgevoerd onderzoek.'' 

Toch betekent dit niet dat we alle boeken over honden en katten aan de kant kunnen zetten. Schenk wijst er namelijk op dat het gedrag van kinderen niet alleen bepaald wordt door de hoofdpersonen in verhalen.  ,,Kinderen die een boek lazen met menselijke personages waren op de korte termijn vrijgeviger. Dat betekent nog niet alleen menselijke personages kinderen iets leren. Daarnaast is ook de context waarin kinderen een beslissing maken heel belangrijk. We weten niet wat kinderen hadden gedaan als ze bijvoorbeeld de stickers moesten delen met iemand in dezelfde kamer of als het koekjes waren geweest. In de buitenwereld kunnen kinderen andere besluiten nemen en dit zegt niets over wat kinderen op de lange termijn van boeken leren.'' 

Volledig scherm
Dag Poes! van Mies van Hout

Dankbaar onderwerp

Quote

Dieren hebben meteen karakter.

Mies van Hout

Volgens makers van prentenboeken is er nog veel meer dat kinderen van dieren kunnen leren. Zo noemt tekenaar Mies van Hout het onderzoek ,,interessant, maar geen reden om dieren uit kinderboeken te halen.'' Van Hout ontwierp meerdere prentenboeken en illustreerde boeken van schrijvers als Paul Biegel. Wat dieren volgens haar bijzonder maken, is hun persoonlijkheid.

,,Dieren hebben meteen al een karakter. Je hoeft een kind niet uit te leggen wat het gevoel van een vlinder of een olifant is, dat voel je gewoon direct.'' Dat kinderen zich moeilijk in dieren kunnen verplaatsen, vindt ze dan ook een vreemd idee. Volgens haar kunnen kinderen zich juist herkennen in de emoties die dieren uitstralen.

,,Dat is een van de redenen dat mijn nieuwe boek
Dag Poes! over katten gaat. Katten zijn geweldig, die hebben een enorm karakter. Ze zijn hautain, uitgelaten of nieuwsgierig. Kinderen kunnen die emoties terugbrengen naar zichzelf. Ze kunnen leren het beestje te begrijpen of gebruiken de emotie van het dier om over hun eigen gevoel te vertellen.''