Een ontdekkingsreis 6 miljard kilometer ver weg

VIDEOEr is nog een wereld te ontdekken, ook in onze eigen uithoek van het heelal. Daarom vliegt een Amerikaanse sonde, de New Horizons, al jaren door de buitenste gebieden van ons zonnestelsel, een regio waar we eigenlijk heel weinig van weten. In juli 2015 kwam hij langs de dwergplaneet Pluto en op dinsdag, Nieuwjaarsdag, komt hij bij zijn volgende bestemming: de ruimterots Ultima Thule.

Ultima Thule is een asteroïde die pas in 2014 is ontdekt. Hij is ongeveer dertig kilometer in doorsnee. De rots staat op zo’n 6,6 miljard kilometer afstand van de aarde in de zogeheten Kuipergordel. Dat is een zone vol ruimterotsen voorbij de planeet Neptunus. De gordel is vernoemd naar de Nederlandse sterrenkundige Gerard Kuiper. Nog nooit is een object op zo’n grote afstand van dichtbij onderzocht.

Dinsdagochtend om 6.33 uur Nederlandse tijd staat de New Horizons het dichtst bij Ultima Thule. De afstand tot de asteroïde is dan ongeveer 3500 kilometer. Maar de bevestiging dat alles goed is verlopen, komt pas zes uur later op aarde aan. 

Volledig scherm
NASA-illustratie van de New Horizons bij de ruimterots Ultima Thule. © AFP

De New Horizons moet onder meer uitzoeken waar het rotsblok uit bestaat. Dat kan wetenschappers meer leren over onze eigen planeet, omdat de rots miljarden jaren geleden werd gevormd in de tijd dat ons zonnestelsel ontstond.

Piano

De eerste plannen voor de missie ontstonden rond 1990. In januari 2006 volgde de lancering van de New Horizons, een apparaat dat zo groot is als een piano. Toen hij in juli 2015 langs Pluto vloog, ontdekte de New Horizons onder meer scheuren in het oppervlak. Mogelijk worden die veroorzaakt door een ondergrondse oceaan. Ook zag hij bergen tot 6200 meter hoog.

Pluto was het hoofddoel, Ultima Thule is een onverwacht extraatje. Na het bezoek aan Pluto was de New Horizons nog in zo’n goede staat, dat de vluchtleiding besloot de reis te verlengen met een extra bestemming. Met een snelheid van 1,2 miljoen kilometer per dag vloog de sonde naar Ultima Thule, ongeveer 1,5 miljard kilometer voorbij Pluto.

As van ontdekker

Voor de oude Grieken en Romeinen was Thule een mythisch eiland in het hoge noorden. Ultima Thule, wat ‘voorbij Thule’ betekent, geeft aan dat de sonde ,,voorbij de grenzen van de bekende wereld’’ gaat, aldus de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA.

Mogelijk komt er nog een tweede extraatje. Als de sonde het volhoudt, wil de vluchtleiding over een paar jaar weer langs een ruimterots scheren, nog verder weg. Die bestemming is nog niet geselecteerd. Rond 2047 bereikt de New Horizons de rand van ons zonnestelsel, maar dan werkt hij waarschijnlijk niet meer. Aan boord van de sonde is ook de as van de man die in 1930 Pluto heeft ontdekt, sterrenkundige Clyde Tombaugh (1906-1997).

Volledig scherm
De planeet Pluto, in 2015 gefotografeerd door de New Horizons. © REUTERS
Volledig scherm
Een NASA-illustratie van de ruimtesonde New Horizons, die al jaren door de buitenste gebieden van ons zonnestelsel vliegt. Na Pluto in 2015, komt hij op Nieuwjaarsdag bij zijn volgende bestemming: de ruimterots Ultima Thule. © EPA