Volledig scherm

'Gigantische asteroïde kan mensheid wegvagen'

Komt er op 21 december een apocalyptisch einde aan de ons nu bekende wereld - zoals blijkbaar één à twee procent van de wereldbevolking lijkt af te leiden uit de Mayakalender?

Een wetenschappelijke onderbouwing daarvoor is er niet. Volgens de meeste Mayadeskundigen is op zijn minst sprake van een verkeerde interpretatie van de Mayareligie. Desalniettemin houdt de gedachte aan zo'n apocalyps ons enorm bezig: 14 procent van ons gelooft dat we het einde van onze beschaving nog gaan beleven tijdens ons leven blijkt uit verschillende wetenschappelijke studies. Hoe realistisch is dat?

Asteroïde
De periode dat de aarde letterlijk gebombardeerd werd door meteorieten en asteroïden is al lang voorbij, maar tot op de dag van vandaag zien we er nog de gevolgen van. Inslagkraters van tientallen kilometers groot zijn over de aarde verspreid.

Aan de ene kant hebben zulke inslagen het leven op onze aarde verrijkt. De ruimtelichamen hebben namelijk organische materialen naar de aarde gebracht, die de evolutie van verschillende levensvormen hebben beïnvloed. Ook het tegengestelde is echter waar. Inslagen van asteroïden hebben miljoenen doden tot gevolg gehad, maar zijn gelukkig zeldzaam.

Dampkring
Hoewel het zware bombardement dus al een tijd achter ons ligt, blijft onze aarde in aanraking komen met grote ruimterotsblokken. Vele meteorieten, dat zijn asteroïden kleiner dan 10 meter, worden niet gedetecteerd. Er worden er amper 5 of 6 per jaar gevonden, maar toch zouden er jaarlijks ongeveer 500 de grond raken. Honderden anderen branden nog eens op in onze dampkring.

Asteroïdes met een diameter van een kilometer vallen gemiddeld om de 500.000 jaar op onze aarde, terwijl enorme rotsblokken van 5 kilometer diameter de aarde om de tien miljoen jaar treffen. De laatste impact van een asteroïde van zo'n 10 kilometer diameter ligt intussen al 65 miljoen jaar achter ons, maar heeft toen waarschijnlijk wel voor het uitsterven van de dinosaurus gezorgd.

Megatsunami
Zulke inslagen zorgen er niet alleen voor dat het leven in en rondom de krater zwaar aangetast wordt, wereldwijd zijn de gevolgen niet te overzien. Afhankelijk van waar de asteroïde exact inslaat, kan die een megatsunami veroorzaken. We hebben het dan niet over het type tsunami waardoor Japan vorig jaar getroffen werd.

Inslagen als deze hebben ook grote gevolgen nadat de megatsunami's zijn weggeëbd. Er wordt namelijk zo veel waterstof de lucht inblazen dat de doorgang van zonlicht belemmerd wordt. Op land zou het net zoals bij supervulkanen om een enorme hoeveel stof gaan. Daardoor koelt de aarde sowieso fors af. Ook krijgen planten het moeilijk om aan fotosynthese te doen, waardoor ze afsterven en dier en mens in voedselnood raken.

Kans
Wetenschappers achten de kans klein dat een asteroïde binnen afzienbare tijd de mens tot uitsterven kan dwingen. De ruimte-objecten die groot genoeg zijn, worden namelijk tientallen tot honderden jaren op voorhand gedetecteerd door astronomen. 

Er kan echter altijd een asteroïde of komeet met zo'n hoge snelheid recht op onze aarde afkomen, dat ze nauwelijks te detecteren zijn zolang ze zich ver van een lichtbron, een ster, bevinden. Pas wanneer ze 390 miljoen kilometer van onze aarde vandaan zijn, is er genoeg zonlicht om het gigantische rotsblok op te lichten. Dat lijkt ver, maar tegen 160.000 kilometer per uur is die sneller hier dan je zou denken.

Passage asteroïdes dichtst bij de aarde
Afstand in km van aarde Diameter in meter Datum
35.600 270 13 april 2029
248.800 700-1.500 26 juni 2028
248.800 170-370 2 januari 2101
300.000 170-370 22 januari 2148