Volledig scherm
Een artiestenimpressie van SIMP J01365663+0933473. © The Astrophysical Journal Supplement Series

Gigantische planeet heeft prachtige aurora's waarbij noorderlicht verbleekt

Astronomen hebben voor het eerst een hemellichaam zo zwaar als een planeet buiten ons zonnestelsel waargenomen op basis van zijn radiostraling. De SIMP J01365663+0933473, zoals de solitaire planeet heet, heeft een magnetisch veld dat vier miljoen keer sterker is dan dat van de aarde. Zijn aurora's doen ons noorderlicht verbleken.

De unieke observatie is ruim een week geleden gepubliceerd in The Astrophysical JournalSIMP J01365663+0933473 is een zogenaamde weesplaneet en zweeft zonder ster op een afstand van twintig lichtjaar van de aarde door de Melkweg. 

Vanuit de Karl G. Jansky Very Large Array, een radioastronomisch observatorium in New Mexico, waren de wetenschappers voor het eerst in staat zijn radiostraling op te vangen. 

Planeet of bruine dwerg?

SIMP J01365663+0933473 werd al in 2016 ontdekt. De ontdekkers dachten toen dat het om een 'bruine dwerg' ging. Dat zijn 'mislukte sterren'. Ze zijn te groot om een planeet te zijn, maar hebben niet genoeg massa om de reacties op te wekken die hen laten stralen.

Uit onderzoek een jaar geleden bleek echter dat het hemellichaam 12,7 keer de massa van Jupiter had en dus als planeet kon worden bestempeld (de grens ligt binnen 13 keer de massa). SIMP J01365663+0933473 bleek een solitaire planeet te zijn, maar wel een heel grote. 

Magnetisch veld

Ook konden de wetenschappers nu voor het eerst het magnetische veld van een solitaire planeet buiten ons zonnestelsel vaststellen. Dat blijkt zo'n vier miljoen keer sterker te zijn dan dat van onze planeet. Het magnetisch veld zou namelijk tweehonderd keer sterker zijn als dat van Jupiter. Jupiters magnetisch veld is twintigduizend keer zo sterk als dat van de aarde. 

Het sterke magnetische veld van de weesplaneet veroorzaakt prachtige aurora's, al is niet precies duidelijk hoe dat gebeurt. Het gaat anders dan op aarde, waar elektrisch geladen deeltjes van de zon in contact komen met het magnetische veld van de aarde en zo het groene licht veroorzaken. Aangezien deze planeet geen ster heeft, denken de onderzoekers dat de deeltjes mogelijk afkomstig zijn van een maan.

Omdat SIMP J01365663+0933473 qua eigenschappen aan zowel planeten als sterren grenst, kan de ontdekking uiteindelijk meer aan het licht brengen over de magnetische processen in beide soorten hemellichamen. ,,Het helpt ons om magnetische processen op zowel sterren als planeten beter te begrijpen", aldus onderzoeker Melodie Kao van de universiteit van Arizona. Ook kunnen zulke hemellichamen in de toekomst beter worden gedetecteerd. 

Heet

Op SIMP J01365663+0933473 is het erg heet: 825 graden Celsius. Venus is met 470 graden de heetste planeet in ons zonnestelsel. Waar Venus wordt verwarmd door de zon, is dat bij deze planeet niet het geval. De hitte is waarschijnlijk nog afkomstig van het ontstaan van de planeet, zo'n tweehonderd miljoen jaar geleden.

Bekijk in de video hieronder waarom heelal steeds groter en groter wordt:

  1. Hobbyduiker maakt unieke beelden van levende octopus in Noordzee
    Video

    Hobbydui­ker maakt unieke beelden van levende octopus in Noordzee

    Hij wist meteen dat het een bijzondere ontdekking was maar dat het zó speciaal zou zijn daar kan Mark Barto (50) uit Leiderdorp nog altijd niet bij. De hobbyduiker spotte afgelopen weekend een inktvisachtige voor de kust bij Callantsoog, maakte opnames van het beest en stelde later tot zijn grote verrassing vast dat hij er als eerste in Nederland in was geslaagd een kleine achtarmige octopus te fotograferen en filmen.