Volledig scherm
Reuzenpanda in een boomstronk in Sichuan, China. Als de temperatuur blijft stijgen worden de meeste gebieden waar de reuzenpanda’s leven warmer en droger. Gebieden verder naar het noorden zullen dan geschikter voor hem zijn dan de huidige. Maar bamboe, de plant die 99% van het dieet van de reuzenpanda uitmaakt, kan het tempo van die opwarming niet bijhouden. Bamboe kan niet zo snel ‘meebewegen’ naar koelere plekken. © WNF/Juan Carlos Munoz

Helft van planten en dieren in natuurgebieden in gevaar door klimaatverandering

Iconische natuurgebieden dreigen onherkenbaar te veranderen en grotendeels verloren te gaan als er niets aan de voortgaande klimaatveranderingen wordt gedaan. Ze verliezen dan tot de helft van hun planten- en diersoorten.

Volledig scherm
Berggorilla's in de Democratische Republiek Congo. Ze zijn erg afhankelijk van de temperatuur in hun leefgebied. Aangezien ze in de bergen wonen, is temperatuurstijging een groot probleem, aangezien ze niet onbeperkt op grotere hoogte kunnen leven als het steeds warmer wordt. © WNF/Brent Stirton

Dat alarmerende bericht volgt uit een nieuw onderzoek van de Universiteit van East Anglia, de James Cook University en het Wereld Natuur Fonds (WNF). In het rapport, dat vandaag is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Climatic Change, onderzochten wetenschappers de impact van verschillende scenario’s van klimaatverandering op bijna 80.000 planten- en diersoorten in 35 belangrijke natuurgebieden op de wereld.

Volgens de onderzoekers laten hun berekeningen zien hoe belangrijk het is dat de gemiddelde mondiale temperatuur niet meer stijgt dan 2 graden Celsius, zoals is afgesproken in het klimaatakkoord van Parijs. Dan blijft het verlies aan biodiversiteit enigszins beperkt. Hoewel ook in dat scenario 's werelds belangrijkste natuurgebieden dan al een kwart van hun soorten kunnen verliezen. Zonder ingrijpen stijgt de temperatuur gemiddeld met maar liefst 4,5 graden Celsius, wat volgens de wetenschappers desastreuze gevolgen heeft.

Lees door onder de kaart van onderzochte gebieden. Klik op de kaart voor een groter exemplaar.

Volledig scherm
Onderzochte natuurgebieden. © WNF

Grote verliezen

Volledig scherm
Een onechte karetschildpad op een Turks strand. De dieren worden ernstig bedreigd door de opwarming van de aarde. De temperatuur van het zand waarin zeeschildpadden hun eieren leggen bepaalt of er een mannetje of een vrouwtje uit het ei kruipt. Mannelijke jongen komen uit de dieper en koeler gelegen eieren. Hogere temperaturen kunnen als gevolg hebben dat er alleen maar vrouwtjes worden geboren, of erger nog, dat geen enkel ei uitkomt. © WNF/Michel Gunther

De Miombo Woodlands in Zuid-Afrika verliezen dan tot 90% van de aanwezige amfibieën, 86% van de vogels en 80% van de zoogdieren. De Amazone verliest mogelijk 69% van zijn plantensoorten en 60% van alle soorten op Madagaskar dreigen dan in ieder geval daar uit te sterven. 

Ook dichterbij huis zijn de gevolgen in dat scenario groot. 
Door opwarming en minder regenval in het Middellandse Zeegebied kunnen 69% van de daar aanwezige planten en 60% van zoogdieren uitsterven, waaronder zeeschildpadden.

Naast de temperatuurstijging speelt de versnippering van hun leefgebied dieren parten.
Als diersoorten zich kunnen verplaatsen neemt het risico dat ze lokaal uitsterven in het scenario van twee graden temperatuurstijging af van ongeveer 25% tot 20%. 

Gevaarlijk spel

Quote

Iconische natuurge­bie­den dreigen binnen enkele generaties onherken­baar te veranderen en groten­deels verloren te gaan

WNF-directeur Kirsten Schuijt

,,Dit onderzoek laat zien wat er op het spel staat als we geen actie ondernemen tegen klimaatverandering'', zegt WNF-directeur Kirsten Schuijt. ,,Iconische natuurgebieden dreigen binnen enkele generaties onherkenbaar te veranderen en grotendeels verloren te gaan. Bedreigde diersoorten, van zeeschildpadden tot tijgers kunnen de klappen van klimaatverandering mogelijk niet opvangen. En duizenden kleinere planten- en diersoorten, die het fundament vormen van het leven, dreigen lokaal uit te sterven. Dit raakt ook het leven van mensen die afhankelijk zijn van biodiversiteit. We kunnen dat rampscenario voorkomen, mits we de CO2-uitstoot snel, drastisch verminderen.''

Volledig scherm
Een Afrikaanse olifant en een kalf in Amboseli National Park in Kenia. De dieren hebben veel water nodig. Ze moeten per dag zo’n 150 tot 300 liter water drinken en ze baden en spelen erin. Hogere temperaturen, minder regenval en ernstige droogte hebben direct effect op het aantal olifanten: minder water en daardoor minder groenvoer beperkt de omvang van olifantenpopulaties, en in droge tijden neemt de sterfte van kalveren toe. © WNF/Martin Harvey
Volledig scherm
Vissen en koraal in een natuurreservaat bij Belize. © WNF/Antonio Busiello