Volledig scherm
Vervangers van BPA, dat veel in plastic wordt gebruikt, zijn niet per se veiliger dan de stof zelf. © Shutterstock

Onderzoek: BPA-vervangers in plastic zijn net zo slecht als BPA zelf

Nieuw onderzoek wakkert het wantrouwen aan over de vervangers van de schadelijke stof BPA, dat veel in plastic wordt gebruikt. De alternatieven zorgen bij muizen voor dezelfde nadelige effecten als BPA zelf, zoals afwijkingen in de eitjes.

Bisfenol A (BPA) is een chemische stof die in veel plastic producten zit, bijvoorbeeld in voedselverpakkingen, plastic flessen en speelgoed. Die stof kan in het voedsel lekken en zo het lichaam binnenkomen. Omdat baby’s en jonge kinderen gevoeliger zijn voor BPA is het sinds 2011 is verboden om de chemische stof in babyflessen te verwerken. Nu blijkt dat alternatieven als BPS niet veel beter zijn, zo ontdekte hetzelfde wetenschappelijke team dat twintig jaar geleden de kwaadaardige effecten van BPA vond. 

,,Het was een vreemd déjà vu-moment in ons laboratorium'', zegt Patricia Hunt van Washington State University, die met haar team deze week het onderzoek publiceerde in het wetenschappelijk tijdschrift Current Biology. Ze ontdekten dat er, net als twintig jaar geleden, giftige stoffen lekten uit beschadigde plastic kooien in hun lab. Vrouwelijke muizen uit het laboratorium maakten ineens veel meer abnormale eitjes in de eierstokken aan, en mannelijke muizen kregen afwijkingen in hun sperma. Al waren die effecten nu subtieler dan bij BPA. Hunt vermoedt dat dit komt doordat de kooien wat minder beschadigd waren. 

Alternatieven

De wetenschappers zeggen dat het lastig is om te zeggen wat de bisfenol-vervangers precies bij mensen doen. Het moet nog onderzocht worden of de ene vervanger minder slecht is dan de andere; er zijn tientallen alternatieven op de markt. Van BPA is in ieder geval bekend dat het schadelijk is voor de lever, de nieren en de vruchtbaarheid. Hunt adviseert mensen om plastic producten, BPA-vrij of niet, weg te gooien als ze beschadigd zijn of verouderd. ,,Die zijn niet veilig.''

De Gezondheidsraad in Nederland houdt de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten. Al in 2014 schreef de raad aan toenmalig minister Schippers van Volksgezondheid dat het 'voorlopig niet raadzaam is' om BPA door verwante stoffen te vervangen.