Volledig scherm
De huidige robots zijn nog niet zo slim als wij. © EPA

Slimme robots zijn eigenlijk nog best wel dom

Kunstmatige intelligentieVroeg of laat zullen machines net zo slim zijn als wij. Dat stelt onderzoeker Marcel van Gerven van de Radboud Universiteit in Nijmegen.

In series als Westworld en Black Mirror is het een doemscenario: robots die zo menselijk zijn geworden, dat ze zich uiteindelijk tegen mensen gaan keren. Iets waar zowel de recent overleden wetenschapper Stephen Hawking als ook Tesla-baas Elon Musk al eens voor waarschuwden. Marcel van Gerven, hoogleraar Artificial Cognitive Systems in Nijmegen, denkt echter dat het nog lang niet zover is. 

,,Ik zie de potentiële risico's als het ooit zover komt en we moeten ons daar zeker van bewust zijn. Maar het tegenovergestelde zou je ook kunnen zeggen: moeten we de machines ook niet beschermen tegen de mens? Het monster van Frankenstein werd uiteindelijk ook verstoten door degene die hem maakte. Maar even realistisch: theoretisch is het mogelijk, maar praktisch zijn we nog lang niet zover." 

Quote

Theore­tisch is het mogelijk, maar praktisch zijn we nog lang niet zover

Beïnvloeden

Van Gerven ziet urgentere gevaren op de korte termijn: ,,AI kan ingezet worden om ons gedrag te monitoren, te beïnvloeden of zelfs over te nemen. Denk aan het sociale kredietsysteem in China of de apps die fake news maken." Toch ziet hij vooral de positieve toepassingen van kunstmatige intelligentie. ,,Het kan ons helpen om onze energiebehoefte te reduceren, ons onderwijs efficiënter maken en onze gezondheidszorg verbeteren. De keuze is uiteindelijk aan ons." 

Wat maakt nu dat machines nog niet zo slim zijn als wij? ,,Wat de machines missen is intentionaliteit", aldus de onderzoeker. ,,Ze hebben nog geen diep begrip van waar ze mee bezig zijn." Toch verwacht hij dat er, zij het op de lange termijn, zeker robots zullen komen die net zo slim zijn als wij. De afgelopen tijd onderzocht hij wat er voor nodig is om machines die missende kennis te kunnen geven.

Volledig scherm
Marcel van Gerven © Radboud Universiteit

Kennis

Om dat te kunnen, moeten er volgens Van Gerven twee dingen gebeuren. We moeten ten eerste slimmere machines bouwen en daarnaast zorgen dat we het menselijk brein beter gaan begrijpen. Van Gerven: ,,We weten nog niet alles over hoe de mens precies dingen leert en hoe we voorspellingen doen. Dat is kennis die je in een machine zou kunnen stoppen om hem slimmer te maken."

Daarnaast pleit Van Gerven ervoor dat ook andere disciplines zoals ethische en juridische deskundigen zich ermee bemoeien. ,,Kunstmatige intelligentie neemt momenteel een grote vlucht, zowel de overheid als bedrijven gebruiken het. Daarom moeten we de urgente gevaren in kaart brengen en kijken naar wetgeving en regulering. Net zoals bij kernwapens is het belangrijk om het in de hand te houden."

Quote

Net zoals bij kernwapens is het belangrijk om het in de hand te houden

Positief

Wanneer machines precies slim genoeg zullen zijn om ons te slim af te kunnen zijn, is volgens Van Gerven lastig te zeggen. ,,Als ik dat zou weten, dan had ik de oplossing al", aldus de hoogleraar. Kunstmatige intelligentie is volgens hem hoe dan ook iets dat inmiddels zo is verweven met de mens, dat die niet meer weg zal gaan. ,,Uiteindelijk zal de grens steeds verder vervagen", besluit Van Gerven. ,,Maar op dit moment is het gat tussen de machines en ons nog heel erg groot."

Volledig scherm
Google leert van jouw zoekgedrag. © AFP

Wat is kunstmatige intelligentie?

Kunstmatige intelligentie (ook wel artificial intelligence of AI) is de intelligentie waarmee machines zelf problemen kunnen oplossen. Zij vangen impulsen op uit hun omgeving en beslissen vervolgens zelfstandig hoe ze daarop reageren. Ze imiteren daarmee hoe mensen reageren. Dergelijke machines hebben (nog) geen bewustzijn, maar herkennen patronen en volgen bepaalde algoritmes. Ze leren daarbij steeds van de fouten die ze maken.

Naast fysieke robots vind je kunstmatige intelligentie bijvoorbeeld ook terug wanneer je iets zoekt via Google. Op basis van algoritmes probeert Google de zoekresultaten aan te laten sluiten bij jouw wensen. Door daarbij te leren van jouw gedrag, wordt de zoekmachine daar steeds beter in.

Kijk hier hoe en waarom een artificial intelligence-robot de ruimte in wordt gestuurd:

Onder meer in de Netflix-serie Black Mirror wordt een doembeeld geschetst van slimme kunstmatige intelligentie: