Volledig scherm
Marjolein van Braak, Marijne Janse, Marinka Both en Elise Dees (vlnr) zijn échte bèta's. © Emiel Muijderman

Techbeurs moet bèta-leerlingen verleiden

Ze vinden natuur-, schei- en wiskunde cool. Toch kiezen bèta's niet altijd voor een technische studie. Om ze lekker te maken, namen universiteiten en hogescholen scholieren mee naar Hannover.

Het ziet er een beetje knullig uit: twee ski's met daarop een simpel stoeltje. Een groepje meiden uit de regio Gouda loopt er in eerste instantie voorbij zonder het een blik waardig te gunnen. Maar schijnt bedriegt. Dat knullige stoeltje zit vol met technologische snufjes.

Marijne Janse (16) knielt ernaast. Op het scherm verschijnt de afbeelding van de stoel in allerlei kleurtjes. ,,Zo kunnen we precies zien hoeveel materiaal we op welke plek moeten gebruiken en hoeven we nergens onnodige bouwstoffen toe te voegen. Nu hebben we een zitski gemaakt, in de toekomst kan dat een auto zijn'', legt een verkoper uit. Marijnes ogen stralen. ,,Ja, dit vind ik nou gaaf. Ik sta echt te kijken van de mogelijkheden die er zijn.''

Welkom op de Hannover Messe in - u raadt het al - de Duitse stad Hannover. Afgelopen week was het beursgebouw de place to be voor bèta's. Want hier staan 24 hallen, met een oppervlakte van 150 voetbalvelden, vol met bedrijven die bezoekers verrassen met hun nieuwste technologische snufjes. Of het nu gaat om robots uit Korea, de nieuwste lopende banden voor productiebedrijven uit Duitsland of een Nederlandse vinding: een robotarm.

Volledig scherm
Na een korte nacht hebben leerlingen moeite de ogen open te houden. © Emiel Muijderman

Kans

Quote

Ze weten nu vaak niet welke mogelijkhe­den er zijn en kiezen daarom een andere studie

En dus besloten universiteiten en hogescholen de kans te grijpen om Nederlandse scholieren te laten zien wat ze allemaal kunnen met een technische studie. ,,Ze weten nu vaak niet welke mogelijkheden er zijn en kiezen daarom een andere studie. Wij willen ze concreet laten zien wat hun voorland kan zijn'', zegt Pieter Boerman, directeur van de Pre-University van de Universiteit Twente.

Met meer dan tien bussen vertrokken 550 leerlingen uit 4 havo of 5 vwo naar Hannover. Na een dag vol met lezingen en workshops op de Universiteit Twente. Én een slapeloze nacht in een sporthal waar ze schouder aan schouder op luchtbedjes verbleven.

De sporen zijn zichtbaar tijdens het eerste deel van de Hannover Messe. De leerlingen ontmoeten onder meer ondernemers die hen vertellen over de kansen die techniek biedt. Want met een goed idee kan je zo een eigen bedrijf starten. Ook prins Constantijn is van de partij. Maar zelfs deze Oranje kan de jongeren lastig wakker houden. ,,Ik kan vanaf hier zien in welke hal niet is geslapen'', roept de presentator.

Pas als ze zelf de beurshallen mogen ontdekken, komt er weer leven in de brouwerij. Want in de basis zijn de meeste van deze 550 leerlingen echte techniekliefhebbers.

Eerst even terug naar Marijne en de zitski. Ze heeft het meest technische vakkenpakket gekozen dat er is. ,,Ja, ik ben hardcore bèta'', zegt ze lachend. ,,Bijna alle technische studies lijken me wel wat.'' Maar wat ze dan precies moet gaan doen? Daar is deze jongedame nog niet helemaal over uit. Net zo min als haar vriendin Marjolein van Braak. Daarom zijn ze naar Hannover gekomen. ,,Iets met nanobiologie lijkt me leuk. Dan kan je ziektes opsporen, voordat ze kwaad kunnen doen. Maar het is zo breed wat je met techniek kunt. Ik ben bang dat ik te snel denk dat ik het wel weet'', zegt Marjolein.

Volledig scherm
Maurice Westland vindt vooral het vernieuwende in de technische sector interessant. © Emiel Muijderman

Loten

Quote

Ik ga liever iets met sport doen. Die techniek­sec­tor lijkt me een beetje saai

Het is de derde keer dat honderden scholieren de beurs bezoeken. Voor het eerst komen ze uit het hele land. ,,Het gaat wel beter met de bètastudies, maar we zoeken nog steeds veel studenten'', zegt Pre-U-directeur Boerman. Hij schetst de situatie. Rond 2000 koos ongeveer 40 procent van de vwo'ers een bètapakket, onder havisten bleef dat percentage steken onder de 30 procent. Sinds 2015 kiest zo'n 60 procent van de scholieren voor bèta en ongeveer de helft van de havisten. Bij tal van technische studies aan universiteiten moeten studenten zelfs loten. De opleidingen kunnen niet meer studenten kwijt omdat er onvoldoende geld is voor meer laboratoria en docenten.

En toch is deze reis naar Hannover bedoeld om nóg meer leerlingen richting technische studies te bewegen. ,,Je wilt kwaliteit blijven bieden, dus het klopt: we hebben een probleem dat we moeten oplossen. Maar we kunnen niet stoppen met interesse wekken voor de techniek, want dan moeten we straks weer van vooraf aan beginnen. En er zijn veel werknemers nodig'', zegt Boerman.

Slechts 26 procent van de vwo'ers stroomt door naar een technische studie (en er zitten er nog wat verstopt in de cijfers van bijvoorbeeld economische en gezondheisstudies) en 36 procent van de havisten.

Hoe komt dat dan? Waarom slaan tieners met liefde voor natuur-, schei- en wiskunde tóch een andere weg in? De 17-jarige Anouar Nijland uit Nieuwleusen wil de logistiek in. ,,Het komt niet doordat techniek saai is, maar ik voel me niet helemaal thuis tussen de mensen die in die sector werken.'' De Hannover Messe kan hem niet op andere gedachten brengen. Ook al bestuurt hij breed lachend en duidelijk onder de indruk een robotarm. ,,Dit vond ik wel cool ja. Misschien kan ik die gebruiken in de logistiek. Als zo'n arm nou de zaal rondrijdt om alle spullen te verzamelen...''

Ook Iris Achtereekte (15) uit Deventer lijkt niet te vermurwen. ,,Ik vind techniek wel interessant, maar wil er niet verder mee. Ik ga liever iets met sport doen. Die technieksector lijkt me een beetje saai.''

En bij haar vriendin Romi Ploeg (15) heeft het zien van al die technologische snufjes bijna een tegenovergesteld effect. ,,Het lijkt me nu juist ingewikkelder dan ik vooraf dacht. We waren bij een lezing over nanotechnologie en ik snapte er niets van. Dus ik twijfel nog tussen de zorg en natuur- of sterrenkunde.''

Toch hoeven de technische hogescholen en universiteiten zich nog niet per se zorgen te maken. Tussen deze scholieren zitten ook genoeg bèta's die niets liever willen dan werken in de techniek. ,,Ik weet al dat ik technisch industrieel product ontwerpen wil doen,'' zegt Maurice Westland (17) uit Almelo. ,,De techniek is vernieuwend. Je kunt dingen maken die in de maatschappij zijn te gebruiken.''

Volledig scherm
Anouar Nijland is onder de indruk van een robotarm, maar blijft toch bij zijn studiekeuze: logistiek. © Emiel Muijderman

Duurzaamheid

Dat maatschappelijke randje spreekt meer scholieren aan. Ze zijn meer dan ooit bezig met vraagstukken zoals duurzaamheid, de 'plastic soep' in zee en voedselproductie. Technische bedrijven storten zich op de oplossingen. Hoe zorgen we dat er voldoende voedsel voor de hele wereldbevolking is? Hoe zorgen we voor genoeg grondstoffen als de fossiele bronnen uitgeput raken?

,,Het lijkt me leuk om wereldproblemen, zoals ziektes of overbevolking, met technologie op te lossen'', zegt Lauke Bouter (16) uit Amersfoort. Maar welke studie ze daarvoor nodig heeft? Dat heeft deze scholier in Hannover niet kunnen ontdekken. ,,Ik ga hooguit met een paar ideeën naar huis.''

Volledig scherm
Marijne Janse is gefascineerd door de zitski. © Emiel Muijderman
  1. Waarom ayahuasca kan helpen tegen stress en depressies
    Video

    Waarom ayahuasca kan helpen tegen stress en depressies

    Ayahuasca, nog nooit van gehoord? De uitzending van het televisieprogramma Rambam over ayahuasca heeft veel stof doen opwaaien; hallucineren, braken en urenlang trippen. Volgens de programmamakers zouden er vele gevaren aan het gebruik van deze relatief onbekende drug zitten, maar wetenschappers zijn het hier niet volledig mee eens. De drug zou namelijk kunnen bijdragen aan het verhelpen van stress en depressies. Maar wat kan ayahuasca doen wat een regulier antidepressivum niet kan bereiken?