Waarom hipsters zichzelf nooit hipsters noemen

VIDEOBinnen de hipstercultuur gelden bepaalde regels over wat cool is en hoe je eruit moet zien om erbij te horen. Toch zal niemand zichzelf een hipster noemen. Cultuurwetenschapper Ico Maly legt uit hoe dit zit.

Talloze artikelen zijn al verschenen over één heel specifiek soort mens: ze zouden ervoor zorgen dat de huizenprijzen stijgen, ze verpesten de nu nog zo rustige koffietentjes in de buurt, ze kapen schaamteloos langdurig tafeltjes in een café om op één latte macchiato terend hun eerste roman te tikken, ze zouden alleen maar quinoa en gojibessen eten en ze dragen altijd - maar dan ook altijd - een beanie (jawel, een hip woord voor muts).

We hebben het uiteraard over de hipster. Maar je zult vast nooit toegeven dat je er zelf een bent: het kenmerkende aan de hipster is namelijk dat niemand zichzelf zo identificeert. De hipster is altijd de ander. Maar waarom is de hipster voor iedereen eigenlijk zo herkenbaar en dragen ze die beanie terwijl ze in een koffiebar zitten? Dr. Ico Maly (Tilburg University) vertelt in zijn college bij de Universiteit van Nederland over deze subcultuur en hoe de regels die hier gelden bijdragen aan de constructie van identiteit.

Baard

Het fenomeen ‘hipster’ is volgens Maly een heel duidelijke subcultuur. Binnen de hipstercultuur gelden bepaalde regels over wat cool en wat hip is en hoe je eruit moet zien om erbij te horen. Als man moet je een baard hebben en het siert je als je altijd vintage kleding draagt. Ten slotte fiets je op een racefiets zonder versnellingen, puur uit principe. Zo lijken hipsters over de hele wereld ook ontzettend op elkaar.

Het vormen van je identiteit zit hem dan in het toepassen van de regels die bij die subcultuur horen en ze je eigen maken: het laten zien dat je binnen je subcultuur zelf een individu bent. Misschien kies je ervoor om op een mountainbike naar werk te fietsen en scheer jij wél je baard af. Identiteitsconstructie wordt zo een life-project. Over het algemeen ben je ook niet deel van maar één subcultuur maar van meerdere. Misschien hoor je ook wel bij de grungers of de emo’s. Alle regels die je je eigen gemaakt hebt in de subculturen waarin je gedurende je leven deel van hebt uitgemaakt, of nog steeds deel van bent, vormen zo je identiteit.

Volledig scherm
© Shutterstock

Zo zegt Maly, identiteit gaat niet langer over nationaliteit of geslacht. Er is een zogeheten paradigmaverschuiving; diversificatie van diversiteit. De manier waarop we onszelf identificeren is enorm aan het veranderen en wordt zodoende steeds specifieker. Die beanie in de koffiebar is op die manier ineens een wezenlijk onderdeel van onze identiteitsconstructie. Maar of je je daar nou mee wilt identificeren? Waarschijnlijk niet, want niemand is een hipster. 

Dit is een wekelijkse bijdrage van de Universiteit van Nederland.