Volledig scherm
Werk aan een gasleiding in het centrum van Utecht. © Hollandse Hoogte / Chris Pennarts

Wat gebeurt er met al die leidingen als de gaskraan dichtgaat?

VideoOnder de grond liggen duizenden kilometers aan gaspijpleidingen. Die worden straks niet opeens nutteloos. Ze kunnen prima een tweede leven krijgen.

Laten we vooral niet de hele gasinfrastructuur rücksichtslos slopen. ,,Ze kunnen prima een tweede leven krijgen’’, zegt Ad van Wijk, hoogleraar future energy systems aan de TU Delft over de pijpleidingen. ,,We kunnen ze op dezelfde manier gebruiken, maar er gaat een ander gas doorheen.’’

Quote

De leidingen zijn om te bouwen voor het transport van waterstof

Ad van Wijk, Hoogleraar future energy systems

Onder Nederland ligt 12.000 kilometer aan pijpleidingen voor aardgas. Die zijn in de jaren 60 aangelegd. Het was een grote, peperdure operatie, maar binnen vijf jaar waren de meeste huishoudens in Nederland over op gas.

Ruim vijftig jaar later heeft Nederland besloten de gaskraan dicht te draaien. Om in 2050 de klimaatdoelen van Parijs te halen (de uitstoot van CO2 tot nul reduceren) moeten alle huishoudens van het aardgas af.

Zijn alle leidingen daarmee overbodig? Zeker niet, zegt Van Wijk. ,,De leidingen zijn relatief gemakkelijk om te bouwen voor het transport van waterstof.’’ Dat wordt geproduceerd met water en groene stroom en gezien als dé milieuvriendelijke brandstof voor auto’s en de industrie in de toekomst.

Juiste druk

De huidige infrastructuur bestaat uit stalen hoofdgastransportleidingen, waardoor het gas in grote hoeveelheden vanuit Slochteren, de Noordzee, Noorwegen en Rusland door Nederland wordt geperst, en distributiepijpleidingen die zijn aangesloten op de woningen. Beide soorten zijn geschikt om waterstof te vervoeren. ,,Waterstof heeft dezelfde eigenschappen als aardgas, maar is lichter en relatief makkelijker te transporteren. Het kan met grotere snelheden door de leidingen geperst worden’’, zegt Van Wijk. ,,Je hebt compressoren nodig om de juiste druk erin te brengen. Die zijn niet hetzelfde voor waterstof, dus die moet je vervangen. Je moet de aansluitingen inspecteren en testen, want die kunnen lekken.’’

Ter illustratie: in een transportleiding van Groningen naar Rotterdam gaat het om misschien drie of vier compressoren. ,,Het hoeft dus allemaal niet veel te kosten.’’

Waterstofgas

Dat waterstof in grotere hoeveelheden door de leidingen vervoerd kan worden, is hard nodig. ,,Eén kubieke meter aardgas dat nu thuis binnenkomt, heeft drie keer zoveel energie-inhoud als één kubieke meter waterstofgas. Wil je dezelfde hoeveelheid warmte produceren met je ketel, dan heb je drie keer zoveel waterstofgas nodig. Het gebruik daarvan ontslaat consumenten ook niet van de plicht om energiezuinig te leven en hun woning goed te isoleren.’’

Energiebedrijven zijn nu bezig met een grote vervangingsoperatie van de pijpleidingen. Van Wijk: ,, Terwijl we eigenlijk over willen op iets anders, wordt nu geïnvesteerd in het vervangen van leidingen die te oud zijn. Als je die er over vijf jaar weer uit gaat slopen, ben je bezig met kapitaalvernietiging. Daarom maken bedrijven de leidingen die ze vervangen gelijk waterstof-proof.''

Toch kunnen we de gaskraan niet van de ene op de andere dag dichtdraaien. Energiedeskundige Laetitia Ouillet van TU Eindhoven legt in een gastcollege van Universiteit van Nederland uit waarom niet.