Zon? Het regent! Straks zit de weerman er nooit meer naast

VideoBuiten regent het, terwijl het volgens je weer-app droog zou blijven. Volgens de wetenschap is dat in de toekomst verleden tijd. Meteoroloog Wilco Hazeleger vertelt in een nieuw college van Universiteit van Nederland hoe moderne datatechnieken het weerbericht zó nauwkeurig mogelijk maken. 

Er is altijd wel wat te klagen over de weerberichten en weerapps. Zo rapporteren ze zon als het bewolkt is en omgekeerd. Heel precies zijn ze dus niet. Daarnaast verschilt de temperatuur ook vaak per locatie. Zo is het op een groot winderig plein vaak kouder dan in een krap steegje een paar meter verderop. Ook daar houdt het weerbericht geen rekening mee. Genoeg ruimte voor verbetering dus. En die verbetering komt eraan. Volgens Wilco Hazeleger, onderzoeker bij Science Center en de Universiteit Wageningen, is het binnenkort mogelijk om het weer tot op de meter nauwkeurig te voorspellen.

Weerstations hebben zich historisch gezien altijd gebaseerd op informatie uit weerballonnen. Meteorologen kunnen met die data een grof netwerk maken waarmee berekend kan worden wat het weer gaat doen. Hoe meer data, des te beter en preciezer het weer voorspeld kan worden. Juist een gebrek aan data was lang het grote mankement van dit systeem. Er zijn immers alleen data van de plekken waar daadwerkelijk een weerstation staat.

Volledig scherm
© ANP

Data

Sinds de eeuwwisseling is er veel meer data beschikbaar. Naast de invoering van weersatellieten is er ook meetapparatuur aangebracht in de neuzen van vliegtuigen, op schepen en boeien op zee. Meteorologen beschikken zo over een veel gedetailleerder netwerk aan weersinformatie met een wereldwijde dekking. Dit levert dagelijks honderden terabytes aan data op en bestaat voornamelijk uit gemeten drukverschillen, temperaturen en vochtigheidsgraden. Als je daar berekeningen met natuurkundige wetten op loslaat, kun je uiteindelijk zien waar de drukgebieden heengaan en wat het weer wordt. Dit is de informatie die vervolgens in ons weerbericht terechtkomt.

Volgens het onderzoek van Hazeleger kunnen we dat netwerk op een simpele manier nóg specifieker maken. Want wist jij dat de moderne smartphone ook klimaatgegevens vastlegt? Dat gebeurt omdat het functioneren van een smartphone afhankelijk is van temperatuur, luchtdruk en luchtvochtigheid. Zo is temperatuur belangrijk voor de batterijduur: bij warmte gaat deze langer mee dan bij kou, vandaar dat telefoons de temperatuur vastleggen in hun interne thermometer. 

Luchtdruk

Daarnaast is de luchtdruk belangrijk voor het functioneren van het GPS-systeem en wordt de luchtvochtigheid gemeten wanneer je belt. Een enorme schat aan informatie waarmee op London City Airport al is geëxperimenteerd: de accubatterijen van alle reizigers werden uitgelezen en leverden een hele nauwkeurige temperatuurmeting en voorspelling op, ook als je de warme broekzak of handtas waarin de telefoon zit, corrigeert.

Een andere manier om hyperlokale data te verzamelen is het gebruik van sensoren in ruitenwissers. Hiermee kun je bijvoorbeeld afleiden of en hoelang het geregend heeft. Bij een experiment in Amsterdam zijn recent ook experimenten gedaan met weer-sensoren op voertuigen van de taxicentrale. Zo kunnen klimaatgegevens dus heel specifiek verzameld worden op het niveau van je wijk of straat. Het zou dus zomaar kunnen dat we in de nabije toekomst op onze telefoon kunnen lezen hoe het weer in de achtertuin is, en hebben we Piet Paulusma helemaal niet meer nodig.

Dit is een wekelijkse bijdrage van de Universiteit van Nederland.

De Universiteit van Nederland heeft vanaf nu ook een podcast. Vind ze terug op Spotify (http://bit.do/UvNL-Spotify) en iTunes (http://bit.do/UvNL-iTunes).