Volledig scherm
Oranjefans in Le Havre bij de fanzone voorafgaan aan de wedstrijd tegen Nieuw-Zeeland. © Arie Kievit

Vrouwenvoetbal leeft meer dan ooit, maar waar blijft de Oranjegekte?

Het ene na het andere kijkcijferrecord sneuvelt op het WK in Frankrijk en ook het Oranjelegioen laat zich in Frankrijk van zijn beste kant zien. Alleen in Nederland zelf zijn er weinig tot geen versierde straten of cafés met grote tv-schermen te zien. Hoe komt dat?

Nederland stemt massaal af op de Leeuwinnen. Zo keken ruim 1,6 miljoen mensen naar de openingswedstrijd tegen Nieuw-Zeeland en schakelden ruim 2,3 miljoen mensen naar de wedstrijd tegen Kameroen. Daarmee waren het de best bekeken programma’s van de dag. Zelfs op het eerste oog voor Nederlanders nietszeggende wedstrijden als Frankrijk – Noorwegen (één miljoen kijkers) en Noorwegen – Nigeria (700.000) trekken aardig wat bekijks. Maar toch kleurt niet heel Nederland – zoals bij een groot toernooi bij de mannen vrijwel altijd het geval is – Oranje. 

Jacco van Sterkenburg (41), universitair hoofddocent aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en gastonderzoeker bij het Mulier Instituut, en Ramón Spaaij (39), hoogleraar sportsociologie aan de Universiteit van Amsterdam, zijn van mening dat het op dit moment niet gerechtvaardigd is om de hype rondom het vrouwenvoetbal te vergelijken met de mannen. ,,Niets leeft zodanig als het mannenvoetbal. Dat is onvergelijkbaar met wat dan ook. Een categorie apart”, weet Van Sterkenburg.

Bekijk hieronder de Oranje-training van vandaag:

,,En vergis je niet”, vult Spaaij aan. ,,Er is wel degelijk een bepaalde Oranjegekte. Geen grote, maar het feit dat het er is, is al opmerkelijk als je kijkt naar waar het vandaan komt. Vier jaar geleden had ik dit niet kunnen voorspellen. Het vrouwenvoetbal zit enorm in de lift.”

En dat de gekte bij de vrouwen ooit dezelfde hoogte kan bereiken als bij de mannen, houdt Van Sterkenburg zeker niet voor onmogelijk. ,,Als de vrouwen een lange geschiedenis van presteren hebben, dan kan het wel in die richting groeien”, vertelt hij. Misschien zelfs al in dit toernooi, als de vrouwen beter gaan voetballen en presteren.

Volledig scherm
Het Oranjelegioen in Tilburg kijkt massaal naar de WK-wedstrijd Nederland - Spanje (5-1) in 2014. © Jeroen de Jong / PVE

Dat is het grote verschil tussen de mannen en de vrouwen. Bij de mannen is het ongeacht de prestaties ongekend populair, bij de vrouwen bepalen de prestaties de populariteit. Spaaij: ,,Dat is ook niet zo gek. Het mannenvoetbal zit in het collectief geheugen. Die spelen al zeventig jaar profvoetbal. Bij de vrouwen is dat niet zo verankerd. Wie is er niet opgegroeid met herinneringen aan het Nederlandse mannenelftal? Ik was zelf acht toen we het EK van ’88 wonnen. Dat weet ik nog als de dag van gisteren. Bij de vrouwen was de EK-winst van 2017 het eerste vergelijkbare moment.”

Volledig scherm
Jacco van Sterkenburg. © Erasmus Universiteit Rotterdam.

De nieuwigheid van het vrouwenvoetbal maakt de populariteit van de sport kwetsbaar en fragiel. ,,Het vrouwenvoetbal is veel afhankelijker van de prestaties”, vertelt Van Sterkenburg. ,,Als Nederland dit WK eruit vliegt, verwacht ik dat de kijkcijfers echt omlaag gaan. In Nederland hebben we nu het gewonnen EK van 2017 als referentiepunt. Dat was natuurlijk de ultieme prestatie en het gaat moeilijk worden om die te evenaren. En dat is wel nodig, want door steeds goed te presteren, wordt de populariteit van de sport vastgehouden.”

Volledig scherm
Ramón Spaaij. © Jeroen Oerlemans

Spaaij vult aan: ,,Als Oranje snel wordt uitgeschakeld dit WK, is de huidige populariteit niet in één keer weg. Maar als de vrouwen over een langere periode niet presteren, kan het wel gaan afvlakken.”

Het presteren van de Leeuwinnen is niet de enige factor die een rol speelt in de populariteit rondom het vrouwenvoetbal in Nederland. De media, sponsoren, professionalisering en commercialisering van de sport spelen daarin ook een belangrijke rol, weet Spaaij. ,,Het stort niet direct als een kaartenhuis in elkaar als de prestaties minder zijn. Maar minder succes gaat wel vaak hand in hand met minder media-aandacht en dat komt de populariteit niet ten goede.”

Dat het volksfeest na verloop van tijd het genderaspect kan overstijgen, is zeker mogelijk volgens Spaaij. Neem bijvoorbeeld Amerika en Canada. ,,Als je kijkt naar Amerika, is de gekte rond het vrouwenelftal groter dan bij de mannen. Ook in Canada is het vrouwenelftal minstens net zo populair als de mannen.”

  1. Deze tien schitterende goals maken kans op de Puskas Award
    Alle video's

    Deze tien schitteren­de goals maken kans op de Puskas Award

    De Wereldvoetbalbond FIFA heeft de tien kanshebbers bekendgemaakt voor de Puskas Award, een prijs die jaarlijks wordt uitgereikt aan de maker van het mooiste doelpunt vamn het afgelopen seizoen. Lionel Messi (FC Barcelona) en Zlatan Ibrahimovic (LA Galaxy) zijn de bekendste genomineerden. Messi werd al twee maal tweede in de verkiezing, in 2011 en 2015. Ibrahimovic won de trofee al eens in 2013. Bekijk hieronder alle goals eens rustig na en stem alvast op onze poll welke jij de mooiste vindt.