Papekopse Boer Harold zet zich in als waterbeheerder

VideoDe pomp staat aan, het slootwater golft het land van boer Harold op. De Papekopper heeft z’n land beschikbaar gesteld voor waterberging. Een test, bij superdroog weer.

Eigenlijk is het niet het juiste weer om te testen of de waterberging en de splinternieuwe pomp werkt. Het is droog, te droog. Er zit nog maar net genoeg water in de sloot om er wat uit te kunnen pompen. Gisteren hebben Harold Vlooswijk en het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden de waterberging uitgeprobeerd. Ook hebben zij een overeenkomst getekend.

Het schap kan een beroep doen op Vlooswijk, als er langdurig regen valt, om zijn perceel land onder water te zetten. Tussen de drie- tot vijfduizend kuub water kan er op het land van de veehouder worden geloosd worden in geval van watersnood. De verwachting van het waterschap is dat het hooguit enkele malen in de tien jaar zal voorkomen. ,,Tenzij het klimaat nog sneller gaat veranderen dan nu wordt beweerd’’, zegt hoogheemraad Constantijn Jansen op de Haar van de Stichtse.

Rendabel

Bij langdurige regenval krijgt de boer een app’je om de pomp aan te zetten. ,,Dan stap ik in weer en wind op de trekker en ga aan de slag.’’ Vlooswijk krijgt voor het ‘uitlenen’ van zijn land een vergoeding van het schap. Een permanente waterberging is voor hem en veel andere agrariërs niet aantrekkelijk. ,,Dat is anders niet rendabel te krijgen. Nu kan ik op dit perceel nog gewoon m’n koeien laten lopen’’, zegt Vlooswijk, die lid is van de Agrarische Natuurvereniging Lange Ruige Weide. Deze vereniging is al lange tijd bezig met onder meer natuurvriendelijk slootbeheer. Het is dan ook niet voor niets dat het hoogheemraadschap met deze vereniging in contact kwam om te praten over mogelijkheden van waterberging bij een van de aangesloten boeren.

Tekst loopt door onder de foto

Volledig scherm
Een luchtbeeld van het waterbergen in Papekop. © Peter Franken

,,Zij zijn niet alleen bezig met het boerenbedrijf maar ook met maatschappelijke onderwerpen zoals milieu- en natuurvriendelijke weidebeheer, verbetering van de waterkwaliteit en nu dus ook met waterberging’’, zegt Beke Romp, projectleider Blauwe Diensten van het waterschap.

Vlooswijk is vooralsnog de enige agrariër in het werkgebied van de Stichtse die land beschikbaar stelt. ,,Wij hopen er natuurlijk op dat we meerdere contracten kunnen afsluiten. De behoefte aan tijdelijke piekwaterberging neemt alleen maar toe’’, verwacht hoogheemraad Jansen op de Haar.

Het perceel van Vlooswijk, nabij het bedrijventerrein van Oudewater, ligt wat hoger dan de omliggende percelen. Lange tijd is dit stuk grond gebruikt om er bagger uit omliggende vaarten op te storten. Die hogere ligging blijkt ideaal om er een soort badkuip van te maken. In het midden van het perceel is het beduidend lager dan de buitenkanten. Aan een van de kopse kanten van het land komt dit lage deel via een pijp uit op een sloot. Op die pijp zit een dop. Die dop gaat er op als het land moet dienen als waterberging. De afsluiting gaat er weer af als het perceel leeg moet, de ergste wateroverlast voorbij is en de omliggende sloten het water uit de berging weer aan kunnen.

Tekst loopt door onder de foto

Volledig scherm
Harold Vlooswijk en hoogheemraad Constantijn Jansen op de Haar zetten de pomp aan bij een nieuwe vorm van waterberging. © Pim Mul

Natuurvriendelijk

Het waterschap heeft vooralsnog ongeveer 10.000 kuub aan berging nodig. Vlooswijk heeft bijna de helft voor z’n rekening genomen. ,,Het is voor mij een logische stap’’, zegt hij. ,,Ik was al bezig met natuurvriendelijk slootbeheer.’’

Het is voor het schap en Vlooswijk ook enigszins pionieren. Onderzocht moet bijvoorbeeld worden hoeveel water er in de berging past. Een grove schatting is tussen de 3000 en 5000 kuub. Ook moet blijken of er met zoveel water op het land geen schade ontstaat. Bij eerdere tests bleek dat de waterslang voor ‘kraters’ in de bodem zorgt. Daar moet nog iets op gevonden worden, zegt Vlooswijk. Voor hem zitten er ook nadelen aan. Hij kan geen drijfmest gebruiken voor dit deel van zijn grond, omdat deze dunne mest in de omliggende sloten terecht kan komen. Dat komt de waterkwaliteit niet ten goede.

Wel kan zogeheten ‘ruige mest’ op het land worden uitgespreid. ,,Daar kan ik geitenmest voor gebruiken. Het is niet zo pittig als drijfmest, maar het werkt wel. De opbrengst is wel minder maar daar krijg ik tenslotte een vergoeding voor.’’ Als het het uiteindelijk met bakken uit de lucht komt, zijn in ieder geval de omwonenden en de nabij gelegen bedrijven in Oudewater blij: zij houden droge voeten. Dankzij boer Harold.

In samenwerking met indebuurt Woerden