Volledig scherm
© Thinkstock

Buitenlandse klinieken 'knutselen kinderen in elkaar'

Een 47-jarige Nederlandse draagmoeder is vorig jaar bevallen van een kind uit twee anonieme Spaanse donoren. De gynaecologen die de zwangerschap en bevalling begeleidden, slaan alarm. 'In het buitenland worden kinderen in elkaar geknutseld, alsof het iets van de Ikea is.' De Limburgse baby zal nooit weten wie zijn biologische ouders zijn.

 
Ze knutselen kinderen in elkaar als iets van Ikea
Gynaecologen

De 47-jarige tante van een van de wensouders liet vorig jaar in een Spaanse fertiliteitskliniek twee embryo's inbrengen, waarvan één uitgroeide tot een gezonde baby. Wie de zaad- en eiceldonoren zijn van het kind is niet bekend en zal nooit bekend worden.

Het gebruikmaken van twee anonieme donoren is in Nederland bij wet verboden. 'Het gaat om een wildvreemde zaaddonor en een wildvreemde eiceldonor. Er is een wildvreemd kind gecreëerd. Een kind zonder afstamming,' zegt Frans Roumen, een van de drie gynaecologen die de zwangerschap begeleidden. Daar komt bij dat de 47-jarige vrouw volgens de wettelijke regels twee jaar te oud was om draagmoeder te zijn. De drie medici luiden vandaag de noodklok in het vakblad Medisch Contact.

Gelijke inbreng
De baby wordt vandaag de dag opgevoed door de twee wensouders, die ten tijde van de zwangerschap 34 jaar waren. De man en vrouw kregen het kind mee, nadat de draagmoeder in het Atrium Medisch Centrum in Heerlen was bevallen. Reageerbuisbevruchting (ivf) was bij de man en vrouw mislukt omdat de vrouw niet genoeg eicellen had. 'Het zaad van de man was goed, maar hij verklaarde zich solidair. De wensvader wilde een gelijke inbreng hebben als de wensmoeder,' zegt Roumen over de keuze voor de twee anonieme Spaanse donoren. In de normale adoptieprocedure haakte het stel af omdat ze die te intensief vonden, zo stellen de gynaecologen.

De zaak is aanleiding voor Roumen en zijn twee collega-gynaecologen om te waarschuwen voor een vlucht door draagmoeders naar het buitenland. 'Sancties hierop bestaan niet, dus de kans bestaat dat er in de toekomst meer van dit soort wenskinderen geboren gaan worden.' Hoeveel kinderen van anonieme donoren in Nederland geboren worden, is onduidelijk, zegt Roumen. 'Misschien dat naar aanleiding van deze zaak, meer gevallen aan het licht komen.'

Lichtzinnig
De drie gynaecologen luidden in 2010 ook al de noodklok toen een draagmoeder, die in Nederland niet door de screening kwam, haar heil zocht in België. Roumen: 'Ze kunnen elders in Europa iets krijgen wat in Nederland niet geoorloofd is. Kennelijk nemen mensen tamelijk lichtzinnig dit besluit. Waar kunnen we krijgen wat we willen? Het in elkaar knutselen van kinderen in het buitenland gaat ons te ver.'

Minister Edith Schippers (Volksgezondheid) wil dat de richtlijnen voor de donoren bij het draagmoederschap opnieuw worden bekeken. Dat schreef ze in juli van dit jaar aan de Tweede Kamer. Toch is de huidige wet- en regelgeving 'adequaat', aldus de minister. 'Dat er altijd mensen zullen zijn die ondanks de waarschuwingen toch hun heil zoeken in het buitenland, valt niet te voorkomen.'