Volledig scherm
Bruce Willis (59) en Emma Heming (36) zijn dolgelukkig © EPA

De mystiek van de oudere man

Frits Wester en Regina. Ze zijn bepaald niet de eerste oudere man en jongere vrouw die voor elkaar vallen. Zeker niet in deze tijd van het jaar. Zo vlak na de vakantie treedt het scheidingsseizoen weer in en worden nieuwe relaties aangeknoopt. Maar houden die nieuwe relaties wel stand?

Volledig scherm
Sylvester Stallone en zijn echtgenote Jennifer Flavin schelen 22 jaar. © Getty
Quote

Mannen zijn geprogram­meerd om te paren met vruchtbare vrouwen

Kaat Bollen, seksuologe
Volledig scherm
Harrison Ford en zijn vriendin Calista Flockhart zijn al járen samen, ook al schelen ze 23 jaar. © EPA
Volledig scherm
Celine Dion trouwde de 26 jaar oudere René Angélil. © Getty
Volledig scherm
Sean Penn (l) is 15 jaar ouder dan zijn vriendin Robin Wright. © Getty

Wie 'm ooit heeft bedacht, is niet bekend, maar één van de ongeschreven liefdesformules om het maximale leeftijdsverschil uit te dokteren luidt als volgt: neem de helft van de leeftijd van de oudste partner en tel daar 7 jaar bij op. Even rekenen. De 52-jarige Frits Wester zou dus nog net een relatie mogen aangaan met een 33-jarige vrouw. Regina, zijn nieuwe vlam over wie Nederland maar niet uitgepraat raakt, is echter 25.

Formules
Ai. En nu? 'Onzin natuurlijk. Liefde laat zich niet in formules gieten,' reageert psychologe en seksuologe Kaat Bollen. Toch kan ze een relatie met een oudere man niet aan- of afraden. Ze kent een aantal succesvoorbeelden, vertelt ze, maar heeft ook diverse malen puin moeten ruimen in haar praktijk wanneer er weer eens een oudere echtgenote aanklopte. Verlaten voor een jong ding. Achtergebleven met een gebroken hart.

Volgens Bollen - in Vlaanderen de geduchte rivale van seksgoeroe Goedele Liekens - heeft de keuze voor een jongere vrouw alles met oerdrift te maken. Een drift die nooit helemaal uit te roeien zal zijn. 'We kunnen wel denken dat we beschaafde, culturele wezens zijn, maar dat is slechts een oppervlakkig laagje,' steekt ze van wal. 'Mannen zijn geprogrammeerd om te paren met vruchtbare vrouwen. Het is dan ook een biologisch gegeven dat zij interesse tonen in vrouwen met volle borsten, blond haar en een gladde huid. Dat zijn eigenschappen die gerelateerd zijn aan jeugdigheid en dus aan vruchtbaarheid.'

Dus eigenlijk kunnen mannen er niks aan doen? Oudere vrouwen moeten maar accepteren dat de natuur roept? Nee, antwoordt Bollen beslist. 'Veranderen van vrouw is vaak maar een kortetermijnoplossing.'

Groen blaadje
De 'transfer' naar een groen blaadje heeft volgens de seksuologe vaak te maken met zelfdefinitie van mannen, die danig in de war is. Ook wel de midlifecrisis genoemd. 'Ze zouden zichzelf eigenlijk de vraag moeten stellen: ben ik mezelf nog wel of ben ik onderweg een stuk van mezelf verloren? Moet ik misschien meer aandacht aan mijn vrouw of mijn relatie besteden? Dat zijn confronterende vragen. Het is makkelijker om te beslissen dat het ingedutte voorspelbare leven dat ze leiden door hun relatie komt.'

Wat de reden ook is: wie voor een jongere vriendin kiest, moet over een dikke huid beschikken. De publieke opinie is niet mals. 'Die jonge blom zal wel op zoek zijn naar een vaderfiguur.' 'Ze is vast een golddigger.' Nog zo'n bekende aanname: 'Ze heeft 'm vast afgepikt van zijn vrouw.'

Henk Bleker, voormalig staatssecretaris van Economische Zaken, hoorde alles voorbijkomen toen zijn relatie met de 32 jaar jongere vriendin Barbara in 2012 naar buiten kwam, maar liet dat redelijk snel achter zich, vertelt hij. 'De aandacht heeft mij destijds verbaasd. Je hebt er een paar dagen last van, maar daarna is het een rimpeling in een grote vijver die allang is weggeëbd. Barbara en ik hebben dit al lang achter ons gelaten. Liefde gaat niet om leeftijd, opleiding, etniciteit of wat dan ook. Het gaat erom wat mensen met elkaar hebben. En daar kun je geen oordeel over geven als je hen niet kent,' reageert hij.

Frits Wester, die nog midden in de tumult zit, is 'er wel een klaar mee', zegt hij. 'Ik wil er niks meer over kwijt. De storm gaat wel weer liggen.'

Overigens: Henk Bleker en Barbara zijn nog steeds samen. Zo ook Peter Jan Rens en zijn Virginia (verschil 42 jaar), Rob de Nijs en Jet (25 jaar), prins Albert van Monaco en Charlene Wittstock (20 jaar), Celine Dion en René Angélil (26 jaar) en Catherine Zeta Jones en Michael Douglas (25 jaar). Mannen, die qua leeftijd de vader van hun vriendin of echtgenote hadden kunnen zijn.

Kan het niet gewoon de liefde zijn, die de oudere man overvalt, hem de adem beneemt en zich in zijn maag nestelt tot hij niet meer kan eten van ellende. Liefde blijft uiteindelijk toch onvoorspelbaar. Waanzin waar we allemaal aan ten prooi vallen. Natuurlijk, beaamt seksuologe Bollen. 'De liefde kan echt zijn, en wordt misschien nog wel intenser als je samen tegen de vooroordelen moet opboksen. Maar het is vaak géén gemakkelijke weg.' De Amerikanen noemen het niet voor niets herfst-lente-relaties. Dit komt door de aanwezigheid van ex-vrouwen, kinderen, de kwaaltjes die opspelen naarmate de partner ouder wordt. Maar vooral het verschil in levensfases kan een groot obstakel zijn tussen partners met een groot leeftijdsverschil.

Bollen: 'Iemand in zijn twintiger jaren is bezig met zijn carrière, werkt tot 's avonds laat en is nog aan het uitzoeken wat hij of zij precies wil in het leven, terwijl iemand van in de 40 of 50 zijn identiteit en stabiliteit vaak al heeft gevonden.'

Extra druk
In de praktijk van Bollen is het in deze tijd van het jaar altijd extra druk. Na de zomer breekt traditiegetrouw het scheidingsseizoen weer aan, vertelt ze. 'Stelletjes verwachten erg veel van hun vakantie. Dán gaan ze elkaar terugvinden, gaan ze spetterende seks en diepe gesprekken hebben. Maar de werkelijkheid valt vaak tegen. En dat is dubbel zo confronterend natuurlijk. Want door ineens lange tijd op elkaars lip te zitten, komen de frustraties naar boven. En die frustraties leiden dus vaak tot een scheiding.'

Statistisch gezien is een oude man of vrouw overigens ook geen aanrader, zocht hoogleraar sociologie Matthijs Kalmijn uit. De scheidingsrisico's zijn hoger bij grote leeftijdsverschillen (7 jaar of meer). Dat geldt vooral voor relaties waarin de vrouw ouder is.

Ondanks deze wetenschap werden er vorig jaar meer huwelijken met een groot leeftijdsverschil tussen partners afgesloten dan een kleine 20 jaar geleden. Vorig jaar kende 4 procent van de huwelijken een leeftijdsverschil van 15 jaar of meer; een stijging van 1 procent. In de meeste gevallen is de man ouder (3,8 procent), in 0,27 procent is dit de vrouw.

Jaloezie
Dat veel mensen spastisch reageren op het grote leeftijdsverschil komt volgens Bollen door onwennigheid en jaloezie. 'Laten we het leeftijdsverschil niet te veel problematiseren. Het is de man toch maar mooi gelukt om een jong ding te strikken met wie hij weer een deel van zijn jeugd, die hij mist, kan herbeleven.' En voor de jongere vrouw zijn er ook voordelen aan een oudere vriend: over het algemeen heeft hij meer macht, geld en status, is hij stabieler, minder gehaast in bed en wanneer hij al een paar gezonde kinderen heeft, is dit het ultieme bewijs dat hij potent is. Nog zo'n oerdrift die om de hoek komt kijken. 'Onbewust zijn dat de dingen die meespelen voor een vrouw. Kan haar vriend voor nakomelingen zorgen?'

Dat klinkt toch allemaal best goed. Connie Breukhoven (17 jaar ouder), Floortje Dessing (13 jaar ouder) en Patricia Paay (15 jaar ouder dan ex Adam Curry) hebben dat allang begrepen. Maar waarom zou een vrouw eigenlijk kiezen voor een jongere vriend? Hoogleraar Kalmijn weet het antwoord: de levensverwachting. Vrouwen worden ongeveer 4 jaar ouder dan mannen, maar in het huwelijk zijn ze gemiddeld 2 jaar jonger dan hun echtgenoot. 'Als je samen oud wil worden, kunnen vrouwen beter een 4 jaar jongere man trouwen dan een 2 jaar oudere. Als ze een veel oudere man trouwen, met een nog groter leeftijdsverschil, zijn ze extra lang alleen. Tenzij ze hertrouwen, maar de kans op hertrouw is voor vrouwen op oudere leeftijd relatief ongunstig.'

Ach. Het zijn risico's. In liefde en oorlog is alles toegestaan.