Volledig scherm
De obelisk kennen we vooral als monument. © Shutterstock

De obelisk wint terrein in tuinen: ‘Hij schiet de clematis te hulp’

Eigen Tuin EerstTuingoeroe Romke van de Kaa vertelt elke week hoe je een lustoord maakt van een dorre lap grond. De obelisk duikt steeds vaker op in bloemperken van mensen van zekere stand, ziet hij. 

Het woord alleen al maakt je hebberig: obelisk. Wie wil er nu niet een obelisk in zijn border? Of op zijn balkon? De obelisk verwijst naar de oudheid. Naar de tijd van de oude Egyptenaren die ver voor Christus hun geschiedenis al boekstaafden op obelisken, een soort stenen gedenknaalden.

Slag bij het Manpad

Sinds die tijd is de gedenknaald nooit meer uit de mode geraakt. Ga met vakantie naar Frankrijk en je ziet in ieder dorp of gehucht zo’n naald waarop de gesneuvelden uit een hele serie van oorlogen worden herdacht. En als ik vroeger naar school fietste, kwam ik in Heemstede altijd langs een obelisk waarmee de Slag bij het Manpad werd herdacht, een slag waarvan ik later leerde dat die nooit had plaatsgevonden. Maar de naald staat er nog steeds.

Van herdenkingsnaald is de obelisk geëvolueerd tot tuindecoratie. Zo’n tuinobelisk is niet van steen; het is een stalen of houten constructie die niet bedoeld is als blikvanger, maar om er klimplanten doorheen of tegenaan te laten groeien.

Clematis

Je ziet ze vaak in tuinen van mensen die een zekere stand hebben op te houden. Waar je de rozenboog ook wel bij het plebs tegenkomt, is de obelisk meer iets voor de gevorderde tuinier. Die plaatst hem in een border, en laat er een clematis doorheen groeien.

Want de clematis mag op het tuincentrum dan wel bij de klimplanten staan, als je goed kijkt zie je dat de plant zich vaak niet kan vasthouden aan het bamboestokje dat suggereert dat hij de hoogte in wil. Hij zit meestal met een twistertje - zo’n stripje waarmee je ook een vuilniszak dichtmaakt - aan dat bamboestokje vast.

Volledig scherm
De clematis op een pergola. © Shutterstock

Geen beste klimmer

De reden is dat een clematis eigenlijk niet kan klimmen. Zet hem tegen een paal en hij doet zijn best, bereikt een hoogte van een meter en zakt dan weer terug, om vervolgens als een afgezakte kous om de voet van de paal te blijven hangen. Een clematis kan van alles: hangen, kruipen, liggen en leunen. Maar klimmen is niet zijn sterkste punt.

En hier schiet de obelisk te hulp. In de open constructie van latten, draadstaal of buizen kun je een clematis omhoog jagen zonder dat je hem voortdurend moet aanbinden. Totdat hij de top heeft bereikt, want daarna hangt hij weer naar beneden. Daarom is het ook zaak om een zo hoog mogelijke obelisk te kiezen. Aan anderhalve meter heb je niks.

Metaal of hout

Gebruik je hem in de tuin, dan is een metalen obelisk het meest praktisch. Daarvan kunnen de poten weliswaar roesten, maar niet rotten. Op een balkon zou je een houten obelisk kunnen gebruiken. Plaats hem over een pot met een clematis, een komkommer of een tomatenplant, maar veranker hem met plankjes wel tegen het omwaaien.

Het is een serieus object, de obelisk, maar je kunt de zaak relativeren door een vrolijk wimpeltje aan de top vast te maken.