Volledig scherm
© Sanne Donders

Downdaten, door gebrek aan hoogopgeleide mannen

Help, de vijver is te klein. Er zijn meer hoogopgeleide jonge vrouwen in Nederland dan mannen. Verbreed de horizon, adviseert Jon Birger, auteur van Date-onomics. Ga eens downdaten.

Het is misschien wel de meest irritante vraag op verjaardagen die hoogopgeleide jonge vrouwen voor de kiezen krijgen: 'Waarom heb jij nou geen vriend?' Met daarna de triomfantelijke beschouwing 'misschien ben je gewoon te kritisch?'. Deze vrouwen kunnen voortaan schermen met het nieuw uitgekomen boek van de Amerikaanse journalist Jon Birger, Date-onomics. Het ligt namelijk niet aan hen. De statistieken zitten gewoon niet mee.

Steeds meer vrouwen zijn hoger opgeleid, mannen juist minder. Bijna 43 procent van de Nederlandse vrouwen onder de 30, heeft een hbo- of wo-opleiding. Bij hun mannelijke leeftijdgenoten is dat 38 procent. Voor oudere generaties is het beeld omgekeerd, blijkt uit recente berekeningen van het Centraal Bureau voor de Statistiek.

Het gat wordt groter, overal ter wereld. En dat is een probleem, constateert auteur Birger. Althans, op liefdesgebied. We zoeken nu eenmaal graag een partner van hetzelfde niveau, maar de vijver blijkt te klein: er zijn te weinig slimme mannen. En die paar vrijgezelle bollebozen hebben zo veel keuze dat ze erop los scharrelen en zich pas op latere leeftijd settelen, constateert auteur Jon Birger.

Downdaten
Birger verwacht dat de markt - tja, liefde is ook gewoon een kwestie van vraag en aanbod - gestaag zal veranderen. Een hoogopgeleide vrouw zal vaker kiezen voor de lager opgeleide, werkende man, oftewel het fenomeen dat downdaten wordt genoemd. Waarom niet? stelt hij.

Birger krijgt bijval van Cas Wouters, socioloog aan de Universiteit Utrecht: ,,Het verschil in opleiding is belangrijk. De meeste mensen willen toch een partner aan wie ze gewaagd zijn, maar andere eigenschappen kunnen het lagere opleidingsniveau prima compenseren. Als je een lieve, zorgzame man hebt die goed voor de kinderen zorgt, wat maakt opleiding dan nog uit?"

Tortelduifjes
Jan Latten, hoofddemograaf van het CBS, is voorzichtiger. Zodra er twee trappen worden overgeslagen in opleidingsniveau, verkeren de meeste tortelduifjes in de gevarenzone, stelt hij. ,,Vaak komen stelletjes er pas achter dat ze niet goed bij elkaar passen wanneer de verliefdheid wegebt. Dan blijken ze geen goed gesprek te kunnen hebben. Een juriste met een monteur, bijvoorbeeld, komt bijna niet voor. Stel dat ze thuiskomt met een lastige zaak? Dan zal hij niet zeggen: misschien kun je die ene paragraaf nog even opzoeken."

Samengevat: extremen gaan niet samen. Dat zijn verschillende werelden, zegt Latten. ,,Je kunt alles wel overgieten met een romantisch sausje, maar je hebt iets gemeenschappelijks nodig. Een juriste met een werkloze musicus kan bijvoorbeeld wel." Waarom die wel? ,,Omdat hij een hbo-opleiding heeft en ze waarschijnlijk de interesse in muziek delen."

Ook de kans op een echtscheiding is groter wanneer partners te veel verschillen in opleidingsniveau, onderzocht het CBS.

Vrijgezel
Maar wat moeten die single hoog opgeleide jonge vrouwen dan? Vrijgezel blijven. Latten: ,,Ga één treetje lager. Een academicus met een hbo'er combineert prima. Of wacht op een tweedehandsje: een gescheiden hoog opgeleide man." Maar die laatste optie is ook niet alles. Die kiezen vaak weer voor een jonge blom, weet hij.

Volgens Renzo Verwer, auteur van De Liefdesmarkt, moeten vrouwen juist wel meer downdaten. Ze lijden aan zelfoverschatting, vindt hij. ,,Vrouwen, wees realistisch. Hoe ongelooflijk slim bent je nu zelf? Zet je alleen een turfje bij iemand die hbo heeft? Ik vraag me dan af: wie is er nu dom?"

Linda Dermois (30) en Jack van Vugt (30)

Volledig scherm
© Prive

Zij is accountant, hij bakker. En dat vond de familie van Linda Dermois in eerste instantie geen briljante match. 'Heeft dat wel toekomst' vroegen zij bezorgd, toen Linda vertelde dat ze verliefd was op de buurjongen van haar vriendin.

Maar de Zwolse trok zich niks van het commentaar aan. ,,In het begin hebben we urenlang gechat op MSN. Qua emoties begreep hij me heel erg en hij onthield alles wat ik zei. Toen hij op een dag plotseling voor de deur stond, was ik verkocht."

De twee zijn inmiddels zeven jaar verder, wonen in Assen en kregen dit jaar een dochtertje. ,,De verschillen in opleidingsniveau zijn soms wel merkbaar," vertelt Linda. ,,Wanneer ik een probleem heb op mijn werk, dan vind ik het lastig om thuis precies uit te leggen waar het aan schortte. Ik zeg dan meestal: het was niet zo'n lekkere dag. Als ik écht inhoudelijk wil praten, zoek ik collega's op. Mijn emoties kan ik wel bij hem kwijt, maar de details niet. Maar dat stoort me niet."

De verschillende denkwijzen zijn vaak juist prettig, vertelt ze. ,, Als de kleine aan het huilen is, zegt hij bijvoorbeeld: kijk schat, ze is ons een beetje aan het uittesten. Hij gaat echt op zijn gevoel af, terwijl ik dan theoretisch redeneer: ik wil haar niet laten huilen, want in de boekjes staat dat dat niet goed is. We vullen elkaar echt aan. Wij zijn het levende bewijs dat een relatie met opleidingsverschil wél kan. We zijn heel gelukkig." En haar familie? ,,Die waren al snel gek op Jack." 

Donna Leyting (24) en Ricardo van der Starre (26)

Volledig scherm
© Sanne Donders

Het was die bos krullen waar ze smoorverliefd op werd. Donna Leyting zag Ricardo van der Starre op een verjaardag en wist het: dit is hem. Het maakte haar niets uit dat Ricardo alleen een diploma tot keukenassistent had en- 1,5 jaar later - nog steeds werkeloos is en zij inmiddels aan haar derde studie is begonnen: international communication management.

,,Ik vind het veel belangrijker dat hij humor heeft, zorgzaam en lief is. Ik kijk naar zijn karakter, niet naar zijn opleidingsniveau." In de liefde zit het goed, verzekert ze. ,,We hebben aan gespreksstof nooit tekort. Hij is ook altijd geïnteresseerd in mijn studie. Dat hij geen diploma's heeft, betekent bovendien niet dat hij dom is."

Het enige wat het opleidingsverschil echt lastig maakt zijn de financiën, vertelt Donna (24). ,,Ik ben nu de kostwinner. Wanneer hij had gestudeerd, was hij waarschijnlijk eerder aan een baan gekomen. Nu is het soms lastig om rond te komen."

De twee wonen in een maisonnette woning in Rotterdam. ,,IK heb een lieve moeder die af en toe bijspringt. Ricardo solliciteert elke dag. Hij is bereid alles aan te pakken: van vuilnisman tot telefooncentrale, maar het lukt niet. Hij zegt wel eens: als wij kinderen krijgen, dan zal ik hen stimuleren om te gaan studeren."