Volledig scherm
Bouwprojecten liggen stil door de stikstofcrisis. © ANP XTRA

‘Noodmaatregel nodig om bouw snel te hervatten na stikstofadvies’

Er moeten snel maatregelen komen om bouwprojecten te hervatten die stilliggen vanwege de stikstofuitspraak (omdat bij de bouw CO2 vrijkomt). Dan kunnen de werkzaamheden binnen een paar weken weer beginnen. Dat stelt branchevereniging NVB Bouw in reactie op het stikstofadvies van de commissie-Remkes tegenover BNR. Bouwend Nederland vraagt om een ‘noodoplossing’, omdat bouwbedrijven anders mogelijk omvallen.

Op 29 mei van dit jaar oordeelde de hoogste rechter dat het Programma Aanpak Stikstof van de rijksoverheid niet deugt. De uitspraak heeft het land op slot gezet: geen enkel project dat mogelijk ook maar een klein beetje bijdraagt aan nieuwe stikstofuitstoot, krijgt nog een vergunning. 

Volgens de rijksoverheid, provincies en gemeenten worden duizenden projecten getroffen door de stikstofcrisis. In de praktijk zullen dat er waarschijnlijk nog meer zijn. Ook projecten die op termijn een flinke vermindering van stikstof opleveren, zoals windmolens die kolencentrales vervangen, liggen stil.

Uitzondering voor bouw

Als het aan Bouwend Nederland ligt, moet een noodmaatregel de tijdelijke stikstofpiek die ontstaat tijdens de realisatie van bouw- en infraprojecten tóch toestaan. Daarmee gaat de organisatie in tegen het advies van de commissie-Remkes, die juist adviseert om éérst compensatiemaatregelen te nemen voordat de bouw weer mag doorgaan.

,,Ik ben verbaasd dat de commissie het bouwproces noemt als een van de hoofdveroorzakers van stikstofuitstoot. Dat is niet waar. De bouw- en infrasector innoveert en werkt hard aan oplossingen om duurzamer te bouwen. Verduurzaming van het bouwproces is geen kortetermijnoplossing die de impasse in de vergunningverlening doorbreekt”, aldus Maxime Verhagen, voorzitter van Bouwend Nederland.

Oud-minister Verhagen vindt dat het kabinet met aanzienlijk verdergaande voorstellen voor de korte termijn moet komen om de bouw weer vlot te trekken. Anders dreigt volgens hem een nieuwe economische recessie. Ook stokt dan binnen afzienbare tijd de woningbouw, kan het onderhoud aan infrastructuur niet worden uitgevoerd en kunnen bouwbedrijven Nederland niet klimaatbestendig maken. 

‘Verwarrend advies’

Jan Fokkema van NEPROM, de vereniging voor projectontwikkelaars, vindt ook dat de commissie-Remkes ten onrechte wijst op verduurzaming van de bouw. ,,Vooral woningbouw stoot zeer weinig stikstof uit, dat valt in het niet bij de veroorzakers van het stikstofprobleem”, zegt Fokkema. ,,Het advies van Remkes is verwarrend, omdat wordt gewezen op de verduurzaming van de bouw als een oplossing. Maar al stoot de bouw nul stikstof uit, dan nog kunnen we niet doorgaan met bouwen omdat bijvoorbeeld verkeer naar nieuwe huizen meetelt in de meetmethodes. Er is dus echt een noodmaatregel nodig om voor de bouw een uitzondering te maken.”

Volgens Fokkema kun je door het uitkopen van enkele boerenbedrijven de totale uitstoot van de bouw al compenseren. ,,Helaas is er in het advies van Remkes geen ruimte voor zo’n oplossing.”

Ecologen

Branchevereniging NVB Bouw pleit voor een snelle toetsing door ecologen. Die zouden moeten beoordelen of een bouwproject schadelijk is voor nabijgelegen natuurgebieden. In totaal gaat het nu om zo’n 18.000 stilgelegde bouwprojecten.

,,Provincies zijn doodsbang dat ze een vergunning afgeven voor een project waarbij achteraf blijkt dat er fouten zijn gemaakt”, zegt NVB-directeur Coen van Rooyen. Hij vindt dat provincies ten onrechte ‘verkrampt’ vasthouden aan de rekenmodellen van het Programma Aanpak Stikstof (PAS).

Volgens ecoloog Arnold van den Burg is het ‘niet fair’ nu al een beroep op ecologen te doen. De werkelijkheid is anders dan Van Rooyen voorspiegelt, stelt de wetenschapper. Nederland zou geheel onder een ‘stikstofdeken’ liggen en niet alleen de directe omgeving. Dat moet eerst worden verminderd door uitstoot omlaag te brengen.