Volledig scherm
© Jean-Pierre Jans

Rel in Zaanstad na geruchtmakende straatnaamswijziging duurt voort

Het houdt de gemoederen in Zaanstad nu al vier jaar bezig. De straatnaam Hobo werd volgens de gemeenteraad onterecht gewijzigd na rumoer over de gelijkenis met ‘homo’. Zaandammers balen van het verwijt homofoob te zijn. Een raadslid stapt naar de rechter om de onderste steen boven te krijgen.

Een van de nieuwste wijken Zaans Hout heeft de namen van muziekinstrumenten gekregen. Blaasinstrument hobo leek onschuldig tussen 'Klarinet’ en ‘Cello’. Toch werd de naam nog vóór de bouw van nieuwe huizen aangepast, waarna het verwijt kwam dat de gemeente is gezwicht voor homofobe reacties. Nu heet de straat Piccolo, al is er nog één huis gevestigd aan de Hobo omdat de bewoners al vóór de naamswijziging waren ingetrokken. Op de kaart is de straat dan ook gewoon te vinden, gespleten door een sloot én een ander straatnaambordje. Grappig genoeg loopt parallel de straat ‘Fagot’ - ook een blaasinstrument, maar in het Engels betekent ‘faggot’ ‘flikker'. Geen haan die daar naar kraait.

Het college liet intern onderzoek doen naar het proces rond de straatnaamswijziging van Hobo naar Piccolo. De conclusies: er is niet ‘discriminerend gehandeld’, er is niet ‘verwijtbaar onzorgvuldig geacteerd’ en de gemeentesecretaris ziet ook nergens ‘homofoob gedrag’ binnen haar organisatie. Dat moet allemaal blijken uit een openbaar rapport van dertig pagina's dat in januari dit jaar klaar was. 

Bezwaren

Opvallend in dat rapport is dat naar voren komt dat geen enkele bewoner de gelijkenis met de seksuele voorkeur aanvoert als reden om de naam te laten wijzigen. Wel stuitte ‘Hobo’ op bezwaren van tien mogelijk toekomstige bewoners omdat het ‘onaangenaam in de oren klonk’. Bij de gemeente werd afgewogen dat er nog geen bewoners waren, het om een nieuwe wijk ging, de groep van bezwaarmakers groot was en er geen andere belangen werden geschaad. Oftewel: wijzigen van de naam was geen enkel probleem.  

Quote

Begrijp ook dat deze kwestie Zaanstad in het hart raakt. Het gaat over integer bestuur en daar staan wij voor

Woordvoerder wethouder, Gemeente Zaanstad

Er werd echter iets over het hoofd gezien: de bewoners die net aan de andere kant van de sloot woonden op de Hobo. Ambtenaren hadden oude tekeningen gebruikt waarop leek alsof dat stukje bij de Aubade hoorde. Juridisch gezien werd het inmiddels ingewikkeld om de naamswijziging terug te draaien, ook omdat al wat toekomstige bewoners kavels aan de Piccolo hadden gekocht. Volgens een woordvoerder van de gemeente werd de link met ‘homo’ gelegd op de lokale website ‘De Orkaan’. Bij het bureau discriminatiezaken van de gemeente Zaanstad kwam daarna pas een klacht binnen. 

In het rapport komt een aantal knullig ogende foutjes naar voren, die soms te maken hadden met functiewisselingen of verkeerd geciteerde e-mails, maar uit niks doemt het beeld op van belangenverstrengeling of bewust sturen van de uitkomst. Toch is de storm nog niet helemaal overgewaaid.

Raadslid Harrie van der Laan van de Partij voor Ouderen en Veiligheid voert de druk op. Hij probeert via de rechter meer documenten over de kwestie te achterhalen. ,,Ik vertrouw dat rapport niet. In een hoorzitting is gezegd dat de naamswijziging wél met de gelijkenis met ‘homo’ heeft te maken. Ik krijg de indruk dat de gemeente is gezwicht omdat er kavels verkocht moesten worden in die straat.” Wethouder Hans Krieger baalt van de aantijgingen van Van der Laan. ,,Ik betreur het dat dit via de rechter en de media wordt gespeeld. Raadslid Van der Laan heeft recht op alle informatie en kan die dus gewoon direct bij ons opvragen. Nu wordt opnieuw de indruk gewekt dat deze organisatie niet integer is en dat bestrijd ik.”

Volledig scherm
De hobo is een blaasinstrument dat prettig in het gehoor ligt, maar de straatnaam Hobo is een splijtzwam in de gemeente Zaanstad. © Shutterstock

In oktober vorig jaar riep de gemeenteraad op om de naam Piccolo weer te laten vervangen voor Hobo. Een D66'er zei in de raad (uit de notulen): ,,De huidige wijk gaat over houten muziekinstrumenten: cello, hobo en klarinet. Het spijt me, maar een piccolo is van metaal en past daar totaal niet in.” Hij begrijpt echter ook de gevoeligheid. ,,Ik heb mailtjes ontvangen van iemand die zegt: ‘ik heb een piccolo gekocht omdat ik in de Piccolostraat woon. Dat ding is straks niks meer waard.’” Het belangrijkste vindt de raad echter dat de gemeente is ‘gezwicht’ onder de druk van enkele bezwaarmakers. In een stad die zich profileert als regenboogstad kan dat niet, vond een meerderheid. 

Onderzoek twee bijna afgerond

Het is nu wachten op een uiteenzetting van het college waaruit naar voren moet komen wat de consequenties en kosten zijn van een nieuwe naamswijziging. Dat onderzoek is bijna afgerond. 

Zijn ze er onderhand niet een beetje klaar mee in Zaanstad? De wethouder begrijpt de vraag. ,,De gemeenteraad vindt het belangrijk en de samenleving ook. Deze kwestie gaat Zaanstad aan het hart. Het gaat over integer bestuur en daar staan wij voor. Daarnaast zijn wij juist een hele tolerante gemeente, ook ten aanzien van homoseksualiteit. Om die reden is vorige week nog aangekondigd dat we in een nieuwe wijk straten gaan vernoemen naar bekende voorvechters van gelijke rechten. Het is voor ons écht een belangrijk thema.”